चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)
Chakradatta Hindi
महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा
स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)
पृष्ठ 275, कुल 674 में से
संदर्भ में पढ़ें२५६ चक्रदत्त—२२. वातव्याध्यधिकारमु।
जलै राभावये च्छेति शुध्यति। २६०।
काञ्चीके क्वथितं शैलं भृष्ट्वावधाय गुडाम्बुना, सिञ्चे देवं पुनः पुष्पै र्विविधै रधिवासयेत्। २६१।
यथालाभ मपामार्ग स्नुह्यादि क्षारलेपितं, भस्मस्वेदेन संस्वेद्य पूति निर्लोमतां नयेत्। २६२।
डोलापाक्यं पचे त्पश्चा त्पञ्चपल्लववारिणि, खलः साधु मिवोत्पद्य ततो निःस्नेहतां नयेत्। २६३।
अजशोभाञ्जनजलै राभावये च्चपुनः पुनः, शिग्रुमूलेच केतक्याः पुष्पपत्रपुटीचतं। २६४।
पचे देनं विशुद्ध स्सन् मृगनाभिसमो भवेत्, तुरुष्कं मधुना भाव्यं काश्मीरं चापि सर्पिषा। २६५।
रुधिरेणायसं प्राज्ञो गोमूत्रै र्ग्रन्थिपर्णकम्, मधूदकेन मधुकीं पत्रकं तण्डुलाम्बुना। २६६।
ईषत्तूरानुगन्धा तु दग्धा याति न भस्मतां, पीता केतकगन्धा च लघुस्निग्धा मृगोत्तमा। २६७।
पक्वा त्कर्पूरतः प्राहु रपक्वं गुणवत्तरं, तत्रापि स्याद्यदि क्षुद्रं स्फटिकाभं तदुत्तमम्। २६८।
पक्वं च सदलंस्निग्धं हरितद्युति चोत्तमं, भङ्गे मनागपि नचे न्निपतन्ति ततः कणाः। २६९।
मृगशृङ्गोपमं कुष्ठं चन्दनं रक्तपीतकं, काचतुण्डाकृतिः स्निग्धो गुरु श्चैवोत्तमो गुरुः। २७०।
स्निग्धाल्पकेशरं त्वस्रं शालिजो वृत्तमांसलः, मुरा पीता वरा प्रोक्ता मांसी पिङ्गजटाकृतिः। २७१।
रेणुकामुद्गसंस्थाना शस्ता मानूपजं घनम्, जातीफलं सशब्दं च स्निग्धं गुरु च शस्यते। २७२।
एलासूक्ष्मफलाश्रेष्ठा प्रियङ्गुः श्यामपाण्डुरा, नख मश्वखुरं हस्तिकर्णं चैवात्र शस्यते। २७३।
एतेषां चापरेषां च नवता प्रबलो गुणः।
गोमूत्रमु लज्जावन्तिक सायमु पञ्चपल्लवमुलकषायमु वीटितोपक्वमु चेसि गोमूत्रमुतोऩु अविरितोऩु पचनमु चेसिन यॆडल वसयुनु पसुपुनु शुद्धमुलगुचुन्नवि। मॊदट तुङ्गेमुशैलचूर्णमुनु गञ्जिला मूఁडुदिनमुलु नाञ्चि पॆट्टुकॊनवलयुनु। तरुवात पञ्चपल्लवकषायमुन स्वेदनमॊनर्चि ऎण्डलो नॆण्डिम्पवलयुनु। तरुवात बॆल्लपुनीळ्लनु दानिपैनि चल्लि वेयिञ्चि चूर्णमुनु चेसि पॆट्टुकॊनवलयुनु। ईचूर्णमुनु मेकमांसपु रसमुनु मुनगवेळ्ल कषायमु...