भारतकोश
चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Chakradatta Hindi

महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा

स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished674 पृष्ठ

पृष्ठ 300, कुल 674 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 300

आन्ध्रतात्पर्यसहितमु। २८१

शूलमु उदररोगमु शरीरमु मुडुतलुपडुट नेरियुट तल बट्टगट्टुट मुन्नगु वाटिनि पोगोट्टि निर्गतेन्द्रियुँनुगा नोनर्चुनु।

— आमवातमुनकु अपथ्यमुलु। —

श्लो. दधिमत्स्यगुड़क्षीरं पोतकीं माषपिष्टकम्।
वर्जयेदामवातार्तो गुर्वभिष्यन्दकारि च ॥ ७९ ॥

पेरुगु, चेपलु, बेल्लमु, पालु, पोतकियनुकूर [अनఁगा बच्चलि] मिनपसुन्नि अनुवीनिनिन्नी भारमुलुनु अभिष्यन्दमुनु पुट्टिञ्चु पदार्थमुलनु वदलिपेट्टवलयुनु।

इट्लु चक्रदत्तयन्दु आमवाताधिकारप्रकरणमु मुगिसेनु।


२६. शूलाधिकारमु।

— शूलयन्दु वमनाद्युपायमुलु। —

श्लो. वमनं लङ्घनं स्वेदः पाचनं फलवर्तयः।
क्षारचूर्णानि गुटिकाः शस्यन्ते शूलशान्तये ॥ १ ॥

पुंसः शूलाभिपन्नस्य स्वेद एव सुखावहः।
पायसैः कृशरैः पिष्टैः स्निग्धैरुष्णैः सितोत्करैः ॥ २ ॥

वातात्मकं हन्त्यचिरेण शूलं, स्नेहेन युक्तस्तु कुलत्थयूषः।
ससैन्धवो व्योषयुतः सलावः सहिङ्गुसौवर्चलदाडिमाढ्यः ॥ ३ ॥

बलापुनर्नवैरण्डबृहतीद्वयगोक्षुरैः।
सहिङ्गु लवणं पीतं सद्यो वातरुजापहम् ॥ ४ ॥

शूली विबन्धकोष्ठोऽद्भि रुष्णाभि श्चूर्णिताः पिबेत्।
हिङ्गुप्रतिविषाव्योषवचासौवर्चलाभयाः ॥ ५ ॥

तुम्बुरूण्याभया हिङ्गु पौष्करं लवणत्रयम्।
पिबेद्यवाम्बुना वातशूलगुल्मापतन्त्रकी ॥ ६ ॥

श्यामा विडं शिग्रुफलानि पथ्या, विडङ्गकम्पिल्लकमश्वमूत्री।
कल्कं समं मद्ययुतं च पीत्वा, शूलं निहन्त्यादनिलात्मकं तु ॥ ७ ॥

36

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित) · पृष्ठ 300, कुल 674 में से · BharatKosha