चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

292 చక్రదత్త—౨౭. పరిణామశూలాధికారము.

భోజనకాలే వా భక్షయే త్తు యథాబలం, శూలా ద్విముచ్యతే జంతుః సహసా పరిణామజాత్. 11. యఃపిబతి సప్తరాత్రం సక్తూ న్నేతా న్కలాయయూషేణ, సజయతి పరిణామరుజం చిరజా మపి కిము త నూతనజాం. 12.

శొంఠి తిలలు బెల్లము వీటికల్కమును, పాలతో సిద్ధముచేసి తినిన భయంకరములగు పరిణామశూలలైనను 21 రోజులలో నశించును. శంఖభస్మమును వేడినీళ్లతో ద్రాగిన శీఘ్రముగా పరిణామశూలలు హరించును. నేయి లేకుండ పెరుగుతో యవలసత్తువును తినవలయును. త్రిఫలములచూర్ణమును తేనెతో తినవలెను. తిలలు శొంఠి కరక్కాయలు 1 భాగము, శంఖభస్మము 2 భాగములు వీటిలో బెల్లమును వైచి ఒక్కొక్కతులము చొ॥ మాత్రలను కట్టి చల్లనినీటితో వీటిని మధ్యాహ్నమునకు లోపల తిని పాలయన్నమును భుజింపవలయును. సాయంకాలమునందు రసకముద్రాగిన భయంకరమైన పురాణపరిణామశూల లైనను నశించును. శంఖము శొంఠి మిరియములు పిప్పళ్లు పంచలవణములు వీటిని సమముగా చేర్చి నూరి మాత్రలుగా చేసికొని గాని తిగేబచ్చలిరసముతో మాత్రలుగాగట్టిగాని ప్రాతఃకాలపు భోజనమునందు బలానుసారముగా తినిన పరిణామశూలలనుండి ముక్తుడగును. లంకలగంజితో సత్తువును ఏడురోజులుత్రాగిన పురాణములగు పరిణామశూలలే నశించుచుండినవనినచో క్రొత్తగఁ గల్గిన శూలలు తొలఁగుటకు సందేయమే లేద.

— లోహచూర్ణాది ప్రయోగములు. —

శ్లో. లోహచూర్ణం పలా యుక్తం విలీఢం మధుసర్పిషా, పరిణామశూలం శమయే త్సపలం వా ప్రయోజితం. 13. కృష్ణాభయాలోహచూర్ణం గుడేన సహ భక్షయేత్, పక్తిశూలం నిహన్త్యేత జ్జరరా ణ్యాగ్నిమందతాం. 14. ఆమవాతవికారాంశ్చ స్థౌల్యం చై వాపకర్షతి, పథ్యాలోహరజః శుంఠీ చూర్ణం మాక్షికసర్పిషా, పరిణామరుజం హన్తి వాతపిత్తకఫాత్మికాం. 15.

లోహచూర్ణము త్రిఫలములు వీటియందు తేనెను నేతిని కలిపికొని తినినను మండూరమును తినినను పరిణామశూలలు శాంతించును, పిప్పళ్లు కరక్కాయలు లోహచూర్ణము వీటితో బెల్లమును వేసికొని తినిన పరిణామశూలలు హరించును, అగ్ని దీపించును. ఆమవాతవికారములు తొలఁగును. కరక్కాయలు మండూరము శొంఠి చూర్ణము వీటిని నేతిలో కలిపి తినిన వాతపిత్తకఫజములగు పరిణామశూలలు నివర్తించును.