चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)
Chakradatta Hindi
महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा
स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)
पृष्ठ 334, कुल 674 में से
संदर्भ में पढ़ेंఆంధ్రతాత్పర్యసహితము. ३१५
त्रायमाणाघृतमु.
श्लो.
जले दशगुणे साध्यं त्रायमाणा चतुःपलम्,
पञ्चभागस्थितं पूतं कल्कैः संयोज्य कार्षिकैः. ६६.
रोहिणी कटुका मुस्ता त्रायमाणा दुरालभाः,
कल्कैस्त्वामलकीवीरा जीवन्ती चन्दनोत्पलैः. ६७.
रसस्यामलकीनां च क्षीरस्य च घृतस्य च,
पलानि पृथगष्टाष्टा दत्त्वा सम्यग्विपाचयेत्. ६८.
पित्तगुल्मरक्तगुल्म विसर्पं पैत्तिकं ज्वरम्,
हृद्रोगं कामलां कुष्ठं हन्यादेतत् घृतोत्तमम्. ६९.
पलोल्लेखाद्गते माने न द्वैगुण्यमिहेष्यते,
चत्वारिंशत्पलं तेन तोयं दशगुणं भवेत्. ७०.
पदिरेट्लनीटिलो ४ पलमुल कलु कोनुगनु सिद्धमुचेसि अयिदवपालुनीरु मिगुलुगलयप्पुडु वडियकट्टि ओक्कोक्कतुलमु करक्काय कटुकरोहिणी तुंगमुस्तेलु कलुकोनुग यवास क्षीरकाकोलि जीवंति चन्दनमु तेल्लकल्व वीटिकल्कमुनु उसिरिकरसमुनु नेतिनि पालनु ८ पलमुलचोप्पुन पोसिचक्कगा पक्वमुचेसि सेविञ्चिन पित्तवातगुल्ममुलनु विसर्पि पित्तज्वरमु हृद्रोगमु कामेल कुष्ठु इय्यवि नशिञ्चुनु. ईविधिलो पलमपलमन्दिन रेंडुरेट्लुगाचेकोनरादु. कावुन ४४ पलमुल नीरु पदिरेट्लुगा नगुनु.
द्राक्षाघृतमु.
श्लो.
द्राक्षा मधुक खर्जूरं विदारीं सशतावरीम्,
परूषकाणि त्रिफलां साधयेत्पलसम्मिताम्. ७१.
जलाढके पादशेषे रस मामलकस्य च,
घृत मिक्षुर सं क्षीर मभयाकल्कसाधितम्. ७२.
साधयेत्तु घृतं सिद्धं शर्कराक्षौद्र पादिकं,
योजयेत्पित्तगुल्मघ्नं सर्वपित्तविकारनुत्. ७३.
साहचर्या दिह पृथग्घृतादेः क्वाथतुल्यता.
द्राक्ष यष्टिमधुकमु खर्जूरमु विदारीकंद पिल्लीपीचर चेदुपाळ्ळ त्रिफलमुलु वीटिनि ओक्कोक्कपलमु चोप्पुन साधिम्पवलयुनु. पिम्मट नॊकयाढकपु नीटिलो वैचि पण्डि नालुगवपालु मिगिलिनप्पुडु उसिरिकरसमु नेय्यि चेऱुकुपालु नालुगवपालु करक्कायकषायमु वीटिनि कलिपि घृतमुनु सिद्धमु चेसि कण्डचक्केरनु