भारतकोश
चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Chakradatta Hindi

महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा

स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished674 पृष्ठ

पृष्ठ 335, कुल 674 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 335

316 चक्रदत्त — १९. गुल्माधिकारमु.

तेनेनु कलिपि सेविंचिन पित्तगुल्ममुलु पित्तविकारमुलु नशिंचुनु. ईविधिऴो साहचर्यमुनु बट्टिनेयि मोदलगु वानिकि क्वाधतुल्यमु ग्रहिंपदगुनु.


❦ धात्रीषट्पलघृतमु ❦

श्लो. धात्रीफलानां स्वरसे षडङ्गं पाचये द्घृतम् । ७४ ।
शर्करासैन्धवोपेतं तद्धितं सर्वगुल्मिनाम् ॥

उसिरिक रसमुलो षडङ्गघृतमुनु पक्वमुचेसि कंडचक्केर सैन्धवलवणमुनु कलिपि त्रागिन गुल्मरोगमुलु नशिंचुनु.


❦ भार्गीषट्पलकघृतमु ❦

श्लो. षड्भिः पलै र्भृगधजा फलमूल चव्य विश्वौषधज्वलन यावज कल्पपक्वम्, प्रस्थं घृतस्य दशमूल्युरुबूक भार्गी क्वाथे पृथो पयसि दध्नि च षट्पलाख्यम् । ७५ ।
गुल्मोदरारुचि भगंदर वह्निसाद कासज्वर क्षयशिरोग्रहणी विकारान्, सद्यः शमं नयति ये च कफानिलोत्थान् भार्ग्याख्यषट्पल मिदं प्रवदन्ति तत्ज्ञाः ॥ ७६ ॥

पिप्पळ्ळु मोडि चव्यमु चित्रमूलमु शोंति यवक्षारमु वीटिनि पलमु चो॥ तीसिकोनि कल्कमु चेसि नेय्यि 16 पलमुलु दशमूलमुलु आमुदमु भारंगि वीटि नि कषायमुलो पालो पेरुगुलो कलिपि सिद्धमु चेसि सेविंचिन गुल्ममु उदररोगमु अरुचि भगंधरमु मंदाग्नि कासज्वरमु क्षय शिरोरोगमु मूलरोगमु मिक्किलि त्वरगा नशिंचुनु.


❦ क्षीरषट्पलक घृतमु ❦

श्लो. पिप्पली पिप्पलीमूल चव्यचित्रक नागरैः, पलिकैः संयवक्षारैस्सर्पिःप्रस्थं विपाचयेत् । ७७ ।
क्षीरप्रस्थेन तत्सर्पिर्हन्ति गुल्मं कफात्मकम्, ग्रहणी पाण्डुरोगघ्नं प्लीह कास ज्वरापहम् ॥ ७८ ॥

पिप्पळ्ळु मोडि चव्यमु चित्रमूलमु शोंति यवक्षारमु वीटिनि ओक्कोक्क पलमु चो॥ नु 16 पलमुल नेयिनि चेर्चि 16 पलमुल पालो पक्वमुचेसि सिद्धमु चेसि सेविंचिन कफगुल्ममुलु ग्रहणीरोगमुलु पांडुरोगमु प्लीह कासज्वरमुलु नशिंचुनु.