भारतकोश
चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Chakradatta Hindi

महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा

स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished674 पृष्ठ

पृष्ठ 366, कुल 674 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 366

आन्ध्रतात्पर्यसहितमु — 845

ॐ विडङ्गादि लेह्यमु ॐ

श्लो. विडङ्गत्रिफलामुस्तैः कणया नागरेण च । ४३ ।
जीरकाभ्यां युतो हन्ति प्रमेहानतिदुस्तरान्, लोहो मूत्रविकारांश्च सर्व्वानेव न संशयः ॥ ४४ ॥

तात्पर्यमु (తెలుగు):
वायुविडङ्गङ्गुलु त्रिफलङ्गुलु तुङ्गमुस्तलु पिप्पळ्लु शोन्ति जीलकऴ्ऴ नल्लजीलकऴ्ऴ वीटितो चेर्चिन मन्दूरमु मिक्किलियुनु भयङ्करमुलगु प्रमेहङ्गुलनु मूत्रविकारमुलनैननु निस्संशयमुगा पोఁगोट्टुनु.


ॐ माक्षिका द्युपायमु ॐ

श्लो. माक्षिकं धातु मप्येवं युञ्ज्या त्तस्या प्ययं गुणः, शालसारादि वर्गस्य क्वाथे तु घनतां गते ॥ ४५ ॥
दन्तीलोध्रशिवाकान्त लोहताम్రरजः क्षिपेत्, सुनीभूत मदग्धं च प्राश्य मेहां स्वपोहति ॥ ४६ ॥
व्यायामजातमखिलं भजन्मेहो न्व्यपोहति, पदत्रच्छत्ररहितो भैक्षाशी मुनिव द्यतः ॥ ४७ ॥
योजनानां शतं गच्छे दधिकं वा निरन्तरम्, मेहं जेतुं बलेनापि नीवारामलकाशनः ॥ ४८ ॥
शराविकाद्याः पिडकाः साधये च्छोधन द्भिषक्, पक्वा श्चिकित्से द्व्रणव त्तां पाने प्रशस्यते ॥ ४९ ॥
क्वाथं वनस्पते र्वास्तं मूत्रं च व्रणशोधनम्, एलादिकेन कुर्वीत तैलं च व्रणरोपणम् ॥ ५० ॥
आरग्वधादिना कुर्यात् क्वाथ मुद्वर्त्तनानि च, शालसारादि सेकं च भोज्यादिं च कणादिना ॥ ५१ ॥
सौवीरकं सुरां शुक्तं तैलं क्षीरं घृतं गुडम्, आम्लेक्षुरसपिष्टान्नानूपमांसानि वर्जयेत् ॥ ५२ ॥

तात्पर्यमु (తెలుగు):
हेममाक्षिकमुनु शालसारादिगणपुटौषधुल कषायमुतो पक्वमुचेसि गट्टिपडिन पिम्मद दन्ति लोध्रुग करक्कड्रन लोहकान्तमु ताम्रमु वीटिचूर्र्णमुनु वैचि गट्टिपडिन पिम्मट दिञ्चि भक्षिञ्चिन प्रमेहङ्गुलु नशिञ्चुनु. शरीरपरिश्रमलनु चेसिननु प्रमेहमु शान्तिञ्चुनु. काळ्लकुजोडु लेकुण्ड पैनिकोडुगु लेकुण्ड भिक्षाशियगु मुनिवले 400 क्रोशुलु एल्लप्पुडुनु तिरुगवलयुनु. नीवारमुल अन्नमु उसिरिकरसमुनु तिनिन मेहङ्गुलु नशिञ्चुनु. शराविकादिबाधललो शोधकुवले चिकित्स चेयवलयुनु. पक्वमुलयिन पिडकाव्रणमुलकु व्रणचिकित्सनु चेयवलयुनु. मूकालिकलपायमुनु मेक मूत्रमुनु गयमुलनु शोध्ंचुनु. एलादिगणकषायमुलों तैलमुनु तयारूचेसि गायमुपैन पूयवलयुनु. आरग्वधगणपु


44