भारतकोश
चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Chakradatta Hindi

महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा

स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished674 पृष्ठ

पृष्ठ 377, कुल 674 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 377

354 चक्रदत्त—३६. उदररोगाधिकारमु.

पटोलादि चूर्णमु.

श्लो. पटोलमूलं रजनी विडङ्गं त्रिफलात्वचं, 28. कम्पिल्लकं नीलिनीं च त्रिवृतां चेति चूर्णयेत्, षडाद्या न्कार्षिका नन्त्यां स्त्रींश्च द्वित्रिचतुर्गुणान्. 29. कृत्वा चूर्णं ततो मुष्टिं गवां मूत्रेण वा पिबेत्, विरिक्तो जाङ्गलरसैर्भुञ्जीत मृदु मोदनं: 30. मण्डं पेयां च पीत्वा च सर्व्योषं षडहः पयः, शृतं पिबेत्तु तच्चूर्णं पिबे देवं पुनःपुनः. 31. हन्ति सर्वोदरा ण्येत च्चूर्णं जातोदका न्यपि, कामलां पाण्डुरोगं च श्वयथुं चापकर्षति. 32.

चेदुपोट्ल पसपु वायुविडङ्गमुलु करक्कायलु ताडि उसिरिक कम्पिल्लमु नीलिनि तेल्लतेगड वीटिनि चूर्णमु चेयवलयुनु. मोदटिआरिण्टि नोक्कोक्क तुलमु चो॥ कम्पिल्लमुनु रण्डु, तु॥ नीलिनि 3तु॥ तेल्लतेगड पलमुनु चूर्णमुचेसि ओकपलमुपोडिनि गोमूत्रमुतो त्रागवलयुनु. विरेचनमुलु गलिगिनचो अडविजन्र्हुल मांसमुतो मेत्तनियन्नमु तिनवलयुनु. त्रिकटुकमुलु मन्दमुनु पेयनु चेसिकोनि आरुपूटलु त्रागिन समस्तोदररोगमुलुनु नशिञ्चुनु. काचिनपालतो दीनिनि माटि माटिकि त्रागवलयुनु. इय्यदि उदररोगमुलनु कामेललनु पाण्डुरोगमुलनु वापुनु नशिम्पఁजेयुनु.


नारायण चूर्णमु.

श्लो. यमानी हपुषा धान्यं त्रिफला सोपकुञ्चिका, कारवी पिप्पलीमूल मजगन्धा शठी वचा. 33. शताह्वा जीरकं व्योषं स्वर्णक्षीरीसचित्रकम्, द्वौक्षारापौष्करंमूलं कुष्ठं लवणपञ्चकं. 34. विडङ्गं च समांशानि दन्त्या भागत्रयं तथा, त्रिवृद्द्विशाले द्विगुणे शातला स्या च्चतुर्गुणा. 35. एष नारायणो नामचूर्णो रोगगणापहः, नैनं प्राप्य भिवर्धन्ते रोगा विष्णुमिवासुराः. 36. तक्रेणोदरिभिः पेयो गुल्मिभि र्वदराम्बुना, आनद्धवाते सुरया वातरोगे प्रसन्नया. 37. दधिमण्डेन विट्सङ्गे दाडिमाम्बुभि रर्शसि, परिकर्तेच वृक्षाब्लै रुष्णाम्बुभि रजीर्णके. 38. भगन्दरे पाण्डुरोगे कासे श्वासे गलग्रहे, हृद्रोगे ग्रहणी दोषे कोष्ठे मन्दानले ज्वरे. 39. दंष्ट्राविषे