चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)
Chakradatta Hindi
महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा
स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)
पृष्ठ 378, कुल 674 में से
संदर्भ में पढ़ेंआन्ध्र तात्पर्यसहितमु. ३५५
मूलविषे सगरे कृत्रिमे विषे, यथार्हं स्निग्धकोष्ठेन पेयमेत द्विरेचनम्. ४०.
वामुनु बोडतरमु धनियामुलु त्रिफलमुलु नल्लजीलकर्र अडविजीलकर्र कलंजि अजमोदमु मोडि तुलसि कचूरमु वस पिल्लीपीचर जीलकर्र शोंठिमिरियमुलु पिप्पळ्लु चुक्कआकु चित्रमूलमु यवक्षारमु सज्जक्षारमु पुष्करमूलमु कोष्ठु पंचलवणमुलु वायुविडंगमुलु वीटिनि समानभागमुलनु दंति मूडुभागमुलनु तेल्लतेगड विशाल रेंडुरेट्लनु सप्तला नालुगुभागमुलनु चेर्चि चूर्णमुचेसिन नारायणचूर्ण मनఁबडुनु. इय्यदि रोगसमूहमुलनु पोఁगोट्टुनु. असुरुलु विष्णुवु नोंदि वृद्धि नोंदलेनत्लु दीनिनोंदिन रोगमुलु वर्धिल्लఁजालवु. उदररोगमुलु मज्जिगतोनु गुल्मरोगमुलु तेनेनीटितोनु वातरोगमुनंदु कल्लुतोनु विट्संगमुनंदु दधिमण्डमुतोनु मूलरोगमुलनु दानिम्मपंड्लरसमु तोनु परिकर्तिकमुनंदु चिंतपंडुतोनु अजीर्णमुनंदु उष्णोदकमुलतोनु भगंदरमु पाण्डुरोगमु कासमु श्वासमु गलग्रहमु हृद्रोगमु ग्रहणि कुष्ठु मंदाग्निलमु ज्वरमु दंष्ट्राविषमुल विषम कृत्रिमविषमु वीटियंदुनु ई चूर्णमुनु सेविंपवलयुनु.
दन्त्यादिकल्कमु
श्लो. दन्ती वचा गवाक्षी च शंखिनी तिल्वकं त्रिवृत्, गोमूत्रेण पिबे त्कल्कं जठरामयनाशनम्. ४१.
सक्षीरं माहिषं मूत्रं निराहारः पिबेन्नरः, शाम्य त्यनेन जठरं सप्ताहा दिति निश्चयः. ४२.
गवाक्षी शंखिनी दन्ती नीलिनी कल्कसंयुतम्, सर्वोदरविनाशाय गोमूत्रं पातु माचरेत्. ४३.
अर्कपत्रं सलवण मन्तर्धूमं दहेत्ततः, मस्तुना तत्पिबेत् क्षीरं गुल्मप्लीहोदरापहम्. ४४.
पीतः प्लीहोदरं हन्या त्पिप्पलीमरिचान्वितः, आम्लवेतससंयुक्तः शिग्रुक्वाथः ससैन्धवः. ४५.
गृहीत्वा यस्य संज्ञा मुत्पाट्येन्द्रवारुणीमूलम्, प्रतीप्यते सुदूरे शाम्यते प्लीहोदरं तस्य. ४६.
रोहीतकाभयाक्षोद भावितं मूत्र मम्बु वा, पीतं सर्वोदरप्लीह मेहार्शः क्रिमिगुल्मनुत्.