चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)
Chakradatta Hindi
महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा
स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)
पृष्ठ 393, कुल 674 में से
संदर्भ में पढ़ें372 चक्रदत्त—35.. शोथरोगाधिकारमु.
ल्लादपि यावशूकात्, एकाभयां प्राश्य ततश्च लेहो च्छक्तिनी नि हन्ति श्वयथुं प्रवृद्धं. 49. कासज्वरारोचक मेहगुल्मान्प्लीह त्रिदोषोद्भव पाण्डुरोगान्, कार्श्या मवातासृगम्लपित्तं वैव र्ण्यमूत्रानिल शुक्रदोषान्. 50. अत्र व्याख्यान्तरं नोक्तं व्याख्या पूर्वैव यच्छुभा.
दशमूलमुल कषायमु 48 पलमुललो करक्कायलु नूरु बेल्लमु नूरुपलमुलु वेसि लेहमु चेसि अन्दु शोंठि मिरियमुलु पिप्पळ्लु लवंगपुपट्ट एलकुलु जापत्रि वीटिनि चूर्णमु चेसि वेयवलयुनु. चक्कगा चल्लारिनपिम्मट 4 पलमुल तेनेनु कलिपि कोंचेमु यवक्षारमु पिम्मट करक्कायनु तिनि अरपलमु लेहमुनु तिनवलसिनदि. इय्यदि प्रबलमैन वापुलनु सैतमु नशिंपఁजेयुनु. दग्गु ज्वरमु अरोचकमु प्रमेहमु गुल्ममु प्लीहारोगमु त्रिदोषजनितमगु पाण्डुवु कृशिंचिपोवुट आमवातमु रक्तरोगमु आम्लपित्तमु विवर्णत मूत्रदोषमुलु वातदोषमुलु वीर्यदोषमुलु अनुवीटिनि पोఁगोट्टुनु. इच्छट इतरव्याख्यलेवियुनु चेप्पबडलेदु.
वापुनकु लेपादुलु.
श्लो. लेपो ऽरुष्करशोथं निहन्ति तिल दुग्ध मधु नवनीतैः. 51.
तत्तरुतलमृद्भिर्वा शालदलैर्वा तु न चिरेण, शोथे विषनि
मित्ते तु विषोक्ता सम्भृता क्रिया. 52.
ग्राम्यानूपपिशितलवणं शुष्कशाकं नवान्नं, गौडं पिष्टान्नं दधि सकृशरं विज्जलं मद्य
मम्लं, धानावल्लूरं समशन मथोगुर्वसात्म्यं विदाहि स्व
प्नं चारात्रौ श्वयथुगदवांस्त्यजेन्मैथुनं च. 53.
तिललु तेने पालु नवनीतमु वीटितोचेसिन लेपनमु अरुष्करशोधमुनु पो गोट्टुनु. जीडिचेट्टु क्रिंदिमट्टितो गानि आ याकुल तोटि गानि लेपनचेसिन वापु नशिंचुनु. विषोत्पन्नमुलगु शोधलकु विषोक्तमुलगु चिकित्सलने चेयवलयुनु. मेकमांसमु नीटिपट्टुलंदलि जंतुवुल मांसमु इंडुकूरलु क्रोत्तधान्यमुलयन्नमु बेल्लपुपदार्थमुलु पेऱुगु पुलगमु जलवेतसमु कल्लु आम्लरसमु गोधुमुलु मांसमु मंचिभोजनमु प्रकृति विरुद्धमुलगु भोजनमुलु ईवस्तुवुलनु शोधरोगुलु बोत्तुगा परित्यजिम्पवलयुनु.
इट्लु चक्रदत्तयंदु शोधरोगाधिकार प्रकरणमु मुगिसेनु.