चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

386 చక్రదత్త—౪౧. శ్లీపదాధికారము.

శ్లీపదకోపోత్థం జ్వరం సద్యో న సంశయః. 15. శ్లీపదఘ్నో రసో భ్యాసాద్గుడూచ్యా స్తైలసంయుతః, త్రికటు త్రిఫలా చవ్యం దార్వీ వరుణగోక్షురమ్. 16. అలమ్బుషాం గుడూచీం చ సమభాగాని చూర్ణ యేత్, సర్వేషాం చూర్ణ మాహృత్య వృద్ధదారస్య తత్సమమ్. 17. కాంజికేన చ తత్పీయ మక్షమాత్రం ప్రమాణతః, జీర్ణే చాపరిహారం స్యా ద్భోజనం సర్వకామికమ్. 18. నాశయే చ్ఛ్లీపదం స్థౌల్య మామ వాతం సుదారుణమ్, గుల్మకుష్ఠానిలహరం వాతశ్లేష్మజ్వరాపహమ్. 19.

ఇదేవిధముగా (పుత్రజీవి) లక్ష్మణాపంజరసమును త్రాగివిదారీచూర్ణమును గంజి తోఁగాని గోమూత్రముతోఁగాని త్రాగవలయును. పసుపును గోమూత్రముతోఁ ద్రాగినచో ఒకవర్షపు శ్లీపదమును కుష్ఠునునశించును. తెల్లఆముదపు తైలమునందు వేఁచిన కరక్కా యలను గోమూత్రముతో సేవించిన వాఁడు ఏడురోజులతో శ్లీపదబాధనుండి విముక్తుఁ డగును. తైలమును చేర్చిన గంజి కఫవాతములను పోఁగొట్టును. దీపనముఁజేయును. ఆమ దోషమును పోగొట్టును. చెప్పుతట్టాకుతో కాకుమినుపరసమును సేవించిన శ్లీపదజమగు రోగము మిగుల త్వరలో నశించును. తిప్పతీగెరసములో తైలమును వేసికొని దినమును సేవించుచుండిన శ్లీపదములు నశించును. శొంఠి మిరియములు త్రిఫలములు పిప్పళ్లు చ వ్యము మ్రానిపసుపు పల్లేరు తిప్పతీగె వీటిని సమానభాగములుగా తీసికొని చూర్ణమును చేసి దానితో సమానముగా నేలగుమ్ముడుచూర్ణమును ఒక్కతులమంత గంజితోఁకలిపి త్రాగవలయును. జీర్ణించినపిమ్మట అన్నిపదార్థములను భుజింపవచ్చును. భయంకరమగు నామవాతము శ్లీపదము మున్నగునవి నశించును.

--- పిప్పల్యాదిచూర్ణము. ---

శ్లో. పిప్పలీ త్రిఫలా దారు నాగరం సపునర్నవం, భాగైర్ద్విప లికై రేషాం తత్సమం వృద్ధదారకం. 20. కాంజికేన పిబే చ్చూర్ణం కర్షమాత్రం ప్రమాణతః, జీర్ణే చాపరిహారం స్యా ద్భోజనం సర్వకా మికం. 21. శ్లీపదం వాతరోగం శ్చ హన్యాత్ప్లీహాన మేవ చ, అ గ్నిం చ కురుతే ఘోరం భస్మకం చ నియచ్ఛతి. 22.

పిప్పళ్లు త్రిఫలములు దేవదారువు శొంఠి గలిజేరు వీటిని రెండుపలములచొప్పున వీటిఅంతతో సమానముగా సముద్రపాల చూర్ణము చేసి కాలుపలమును గంజితో త్రాగి జీర్ణించినపిమ్మట ఇష్టమువచ్చినట్టులు భుజించినచో శ్లీపదములను వాతరోగములను పోగొట్టును. జఠరాగ్నిని కలిగించును.