चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)
Chakradatta Hindi
महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा
स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)
पृष्ठ 428, कुल 674 में से
संदर्भ में पढ़ेंआन्ध्रतात्पर्यसहितमु. ४०७
त्रिफलापुरकृष्णानां त्रिपञ्चैकांशयोजिता, गुडिकां शोधगुल्मार्शोभगन्दरवतां हिता. १३.
गाडिदनेत्तुटितो पक्वमुचेसिन मद्दिचूर्ण्णलेपमु कानि दिंतेन चित्रमूलमु अतिवस वीटिलेपमु गानि कुक्कयॆमुकलनु नूरी लेपन चेसिनఁ गानि भगन्दरमुलनु नशिंपఁ जेयुनु. त्रिफलमुलरसमुलो पिल्लियॆमुकलनु नूरी लेपनचेसिननु भगन्दरमु नशिंचुनु. त्रिफलसुलु ३ भागमुलु गुग्गिलमु ५ भागमुलु पिप्पळ्लु १ भागमु वीटिमातౄलु वापुसु गुल्ममु मूळरोगमु भगन्दरमु मुन्नगुवानिनि पोगॊट्टुनु.
❧ सप्तविंशति गुग्गुलुमु. ❧
श्लो. त्रिकटु त्रिफला मुस्त विडंगामृतचित्रकं, शठ्येलापिप्पलीमूलं हपुषा सुरदारु च. १४. तुम्बुरुपुष्करंचव्यं विशालारजनीद्वयं, बिडं सौवर्चलं क्षारौ सैन्धवं गजपिप्पली. १५. यावन्त्येतानि चूर्णानि तावद्द्विगुणगुग्गुलुः, कोलप्रमाणं गुडिकां भक्षयेन्मधुना सह. १६. कासश्वासं तथा शोधमर्शांसि सभगन्दरं, हृच्छूलं पार्श्वशूलं च कुक्षिवस्तिगुदे रुजं. १७. अश्मरीं मूत्रकृच्छ्रं च अन्त्रवृद्धिं तथा क्रिमीन्, चिरज्वरोपसृष्टानां क्षयोपहतचेतसां. १८. आनाहं च गळोन्मादं कुष्ठानि चोदराणिच, नाडीदुष्टव्रणान्सर्वान्प्रमेहाश्लीपदं तथा. १९. सप्तविंशतिकोह्येष सर्वरोगनिषूदनः.
शोंठि मिरियमुलु पिप्पळ्लु त्रिफलमुलु तुंगमुस्तॆलु वायुविडंगमुलु तगरमु चित्रमूलमु कच्चूरमु पिलकुल मोडि देवदारुवु धनियामुलु पुष्करमूलमु चव्यमु इंद्रवारुणि पसपु म्रानि Greenhouse/पसपु अंटुप्पु सौवर्चलवणमु यवक्षारमु सर्जक्षारमु सैंधवलवणमु गजपिप्पलि वीटिचूर्णमंत रॆंडिंतलु गुग्गिलमुनु वेसि रेगुपंडंत मात्रलनु गट्टि तेनेतो तिनवलयुनु. दग्गु श्वासमु वापु मूळरोगमु भगन्दरमु हृच्छूलमु नुन्नगुवानि निदि पोगॊट्टुनु.
❧ विष्यन्दन तैलमु. ❧
श्लो. जम्बूकस्य च मांसानि भक्षयेद्व्यंजनादिभिः. २०. अजीर्णवर्जी मासेन मुच्यते ना भगन्दरात्, पंचतिक्तं घृतं श