भारतकोश
चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Chakradatta Hindi

महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा

स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished674 पृष्ठ

पृष्ठ 431, कुल 674 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 431

410 चक्रदत्त—४६. उपदंशाधिकारमु.

श्यामारामूलेन वा तथा, सेवेन्नित्यं यवान्नं च पानीयं कौपमेव च. 10. जयाजात्यीश्यामारार्क संपाकानां दलैः पृथक्, कृतं प्रक्षालने क्वाथं मेढ्रपाके प्रयोजयेत्. 11.

कमलमुलु यष्टिमधुकमु रास्ना कोष्टु गलिजेरु सरलमु अगरु भद्रमु स्तैलु वीटि लेपमुनु सेकमुनु वातोपदंशमुलंदु हितकरमुलु. निंबमु मद्धिचेक्क रागिचेक्क कदंबमु सालमु नेरेडु मट्टि जुव्वि वेतसमु वीटि चूर्णमुतो पित्तरक्तमुनंदु प्रक्षालन चेयवलयुनु. ईमूलिकलतो सिद्धमुचेसिन घृतमु हितकरमु. त्रिफलमुलनु कषायमुनु चेसि गानि गुंटगलगराकु रसमुतो गानि गायमुलनु तोमिन नुपदंशमुलु शांतिंचुनु. उसिरिक करक्कायलु ताडि वीटिनि समभागमुलुगा कटाहमुनंदु वैचि दग्धमु चेसि तेनेलो कलिपि लेपन चेसिन तत्कालमु नंदु रोपणमुलु कलगुनु. तुम्मचेक्क चूर्णमुतो गानि दानिम्मचेक्क चूर्णमुतो गानि मनुजुनि यॆमुकल चूर्णमुतो गानि गुंदन मुपदंशमुनु पोगोट्टुनु. पोकचेक्कलनु गन्नेरुनुगानि नूरी लेपन चेयवलयुनु. यवलअन्नमुनु बाविनीळ्लु निंडु पथ्यमुलु. अरणि जाजि गन्नेरु जिल्लेडु अम्लुवेतमु वीटिआकुलतो कषायमुनु काचि लिंगमुनु पक्वमुगा कडुगुट द्वारा प्रयोगिंपवलयुनु.

—•• भूनिम्बाद्य घृतम्. ••—

श्लो. भूनिम्बनिम्बत्रि फलापटोल करञ्जजातीखदिराशनानाम्, सतोयकल्कै- र्घृत माशु पक्वं सर्वोपदंशापहारं प्रदिष्टम्.

नेलवेमु निंबमु त्रिफलमुलु चेदुपाळ्ल नेमलियडुगु जाजि काचु रास्ना वीटिकषाय कल्क मुललो सिद्धमु चेसिन घृतमु समस्तविधमुलगु नुपदंशमुलनु पोगोट्टुनु.

—•• करञ्जादिघृतम्. ••—

श्लो. करञ्जनिम्बार्जुनशालजम्बू वटादिभिः कल्ककषायसिद्धं, सर्पि र्निहन्या दुपदंशदोषं सदाहपाकं स्रुतिरागयुक्तम्. 13.

नेमलियडुगु वेप अर्जुनमु मद्धि नेरेडु वीटिकल्ककषायमुललो सिद्धमु चेसिन नेयि दाहपाकसहितमुनु स्रावसहितमु नगु उपदंशमुलनैननु बोगोट्टुनु.