चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)
Chakradatta Hindi
महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा
स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)
पृष्ठ 450, कुल 674 में से
संदर्भ में पढ़ेंआन्ध्र तात्पर्यसहितमु. ४२९
...नं सचन्दन मुपकुल्ये पद्म कं रजन्यौ च। १०७। षड्ग्रन्थां सविशालां शतावरीशारिवे चोभे, वत्सकबीजं वासां मूर्वां ममृतां किराततिक्तं च। १०८। कल्का न्कुर्या न्मतिमा न्यष्टाह्वां त्रायमाणां च, कल्कस्तु चतुर्थागो जल मष्टगुणं रसोऽमृतफलानाम्। १०९। द्विगुणो घृता च्च देय स्तत्सर्पिः पायये त्सिद्धम्, कुष्ठानि रक्तपित्तं प्रबला न्यर्शांसि रक्तवाहीनि। ११०। विसर्प मम्लपित्तं वातास्रक्काण्डरोगं च, विस्फोटका न्सपामा नुन्मादका न्कामलां ज्वरं पाण्डुम्। १११। हृद्रोगगुल्मपिडका मसृग्दरं गण्डमालां च, हन्यादेत त्सद्यः पीतं काले यथाबलं सर्पिः, योगशतै रप्यजिता न्महाविकारा न्महातिक्तम्। ११२।
मुय्यारुकोन्न अतिवस संपाकमु कटुकरोहिणी अगुरुशोंति तुंगमुस्तेलु वट्टिवेळ्लु पटोलनिंबमुलु पित्तपापड यवासचन्दनमु पिप्पळ्लु पद्माक्षमु पसुपु प्रानिपसुपु वस पिल्लीपीचर मनुबाल मधुकमु त्रायमाणानु वीटिनि कल्कमुलनु चेयवलयुनु. कल्कमु नालुगुभागमुलु नीळ्लु एनिमिदिभागमुलु पटोलरसमु रेंडु रैट्लु पालु नेय्यि कलिपि सिद्धमुचेसि सेविंचिन कुष्ठु रक्तपित्तमु मूलरोगमु आम्लपित्तमु पाण्डुरोगमुलु मुन्नगु वानिनि समयानुसारमुगा सेविंचिन नशिंपचेयुनु. इय्यदि महातिक्तघृतमु. वन्दलకొलदि योगमुलनु कुदुरनिरोगमुल नेल्लनु इदि पोगोट्टुनु.
❧ महाखादिघृतमु. ❧
श्लो. खाादिरस्य तुलाः पंच शिंशपाशनयो स्तुले, तुलाद्धाः सर्व एवैते करंजारिष्टवेतसाः। ११३।
पर्पटः कुटज श्चैव वृष्यः क्रिमीहरः तथा, हरिद्रे कृतमाल श्च गुडूचीत्रिफला त्रिवृत्। ११४
सप्तपर्णस्तु संक्षुण्णो दशद्रोणे च वारिणः, अष्टभागावशेषं तु कषाय मवतारयेत्। ११५।
धात्रीरसं च तुल्यांशं सर्पिष श्चाढके पचेत्, महातिक्तककल्कैश्च यथोक्तैः पलसम्मितैः। ११६।
निहन्ति सर्वकुष्ठानि पानाभ्यङ्गान्निषेवणात्, महाखदिर मित्येत त्परं कुष्ठविनाशनम्। ११७।