चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

ఆంధ్రతాత్పర్యసహితము. 495

గువానియందును దీనినే చేయవలయును. బెల్లము శొంతి వీటిరసముతో నస్యవిధినొనర్చుట మంచిది. కర్ణస్రావరోగమునందు పంచకషాయములను వెలగరసముతోను తేనెతోను కలిపి చెవిలోపోయవలయును. జాజిఆకుల రసమును తేనెకలిసికొని గోమూత్రమును కలిపిగాని చెవిలోపోసిన కర్ణసంబంధమగు దుర్గంధము హరిచును. దేవదారు చక్కపొడిని పత్తికాయలరసమును కలిపి తేనెనుచేర్చి కర్ణస్రావమునకై యుపయోగింపవలయును.

❧ జంబ్వామ్రతైలము. ❧

శ్లో. జంబ్వామ్ర పత్రం తరుణం సమాంశం కపిత్థ కార్పాసఫలం చ సార్ద్రం. 33.
తుల్యారసం తం మధునావిమిశ్రం స్రావాపహం సంప్రవదంతి తజ్జ్ఞాః,
ఏతైశ్చపక్వం నింబకరంజతైలం ససార్షపం స్రావహరం ప్రదిష్టం,
పుటపాకవిధిస్విన్న హస్తివిడ్జాతగోండకః రసః సతైలసింధూత్థః కర్ణస్రావహరః పరః. 34.

మామిడి నేరేడు చిగుళ్లను సమభాగములునుగా తెచ్చి వెలగపండు పత్తికాయలు వీటిరసమును కలిపి తేనెనుచేర్చి చెవిలోపోసిన కర్ణస్రావములు నశించును. ఈయౌషధులతో సిద్ధముచేసిన నింబతైలముగాని నెమలిఅడుగు తైలముగాని ఆవనూనెతో కలిపిపోసిన, పెద్దలు కర్ణస్రావములు మానునని చెప్పెదరు. ఏనుగలద్దిని పుటము పెట్టి చక్కగా పండికాల్చి పిమ్మట తీసి దానిరసముతో తైలమును సైంధవలవణమును కలిపి చెవిలోపోసికొనిన కర్ణస్రావములు హరించును.

---

❧ నాడీశోధనతైలము. ❧

శ్లో. జంబూకస్య తు మాంసేన కటుతైలం విపాచయేత్,
తస్య పూరణమాత్రేణ కర్ణనాడీ ప్రశామ్యతి. 35.
నిశాగంధ పలే పక్వం కటుతైలం పలాష్టకం,
ధుత్తూరపత్రజరసే కర్ణనాడీ జిముత్తమమ్. 36.

గ్రద్దమాంసముతో ఆవనూనెను కాచి చెవిలోపోసినంతనే కర్ణనాడి యుపశమించును. గంధకము పసుపు ఒకపలమును 8 పలముల తైలములో వైచికాచి యుమ్మెత్త రసముపోసి పక్వము చేయవలయును. ఇయ్యది కర్ణనాడీరోగములను జయించును.

---

❧ స్నేహము స్వేదముమున్నగు నితరములగు నుపాయములు. ❧

శ్లో. అథకర్ణ ప్రతీనాహే స్నేహస్వేదౌ ప్రయోజయేత్,
తతో విరిక్తశిరసః క్రియాంల ప్రాప్తాం సమాచరేత్. 37.
కర్ణపాకస్య భైష