चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)
Chakradatta Hindi
महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा
स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)
पृष्ठ 550, कुल 674 में से
संदर्भ में पढ़ें530 चक्रदत्त—५९. नेत्ररोगाधिकारमु.
मु तिमिरमु काचमु दुरद शुक्रमु तेलुपु अजक मुन्नगु नेत्ररोगमुलु पोगोट्टुनु. सोम्पु रसांजनमु मिश्री समुद्र फेनमु शंखमु सैंधवलवणमु गडमु शिलाजित्तु मिरियमुलु वीटिनि समभागमुलनु तेनेलो कलिपि कन्नुललो वेसिकोनिन अर्ममु काचमु तिमिरमु पूवुलु मुन्नगु नेत्ररोगमुलु तोलगुनु. रेणुक बीजमुलतो नैन नेतिनि त्रागुटचेतनु विरेचनमुलु लेपनलु सेचनलु चेयुट चेतनु शुक्तिमुन्नगु रोगमुलु नशंचुनु. पेसलु मुत्तेमुलु वैडूर्यमणुलु शंखमु कर्पूरमु चंदनमु बंगारमु वेंडि तेने वीटिनिकलिपि-नूरी अंजनमु: चेसि वेसिकोनिन शुक्तिकुलु नशंचुनु. लेनिचो शंखमुनु नूरी तेनेलो कलिपि कन्नुललो वेसिननु वलियुनु. मिश्री समुद्र फेनमु वीटिनि नूरी काटुकगा वेसिकोनिन पूवुलु नशंचुनु. पूवुलु शांतिकुटुकै तळुचुगा पित्तशांति चिकित्सनु चेयवलयुनु. कुप्पेर्लु तेल्लमिरियमुलु सैंधवलवणमु शोंठि वीटिनि माचिरसमुलो नूरी काटुक वेसिकोनिन पिष्टकमुलु नशंचुनु.
—• संधिसमुल कुपनाहभेदनादुलु. •—
श्लो. भित्त्वोपनाहं कफजं पिप्पलीमधुसैन्धवैः. 213. निशीथे मण्डलाग्रेण प्रच्छये द्व्वा समन्ततः, पथ्यातुत्थत्रिफलामज्जाबीजै स्त्रीद्व्येकभागै र्विदधीत वर्तिं, तयांजये दश्रुमति प्रगाढ मक्ष्णो र्हरेत्कष्ट मपि प्रकोपं. 214. स्रावेषु त्रिफलाक्वाथं यथादोषं प्रयोजयेत्, क्षौद्रेणा ज्येन पिप्पल्या मिश्रं पिबेच्छिग्रां तथा. 215. त्रिफलामूत्र कासीससैन्धवैः सरसांजनैः, रसक्रिया क्रिमिग्रंथौ भिन्ने स्या त्प्रतिसारणं. 216.
कफोत्पन्नमुलगु नुपनाहमुलकु भेदनमुनु चेसिपिप्पळ्लु सैंधवलवणमु तेने वीटि नंदु निंपवलयुनु. करक्कायलु 1 भागमु ताडि 2 भागमु लॊसिरिके 3 भागमुलु वीटिनि मध्यबीजसुलनु क्रममुगा मूडु रेंडु ओक भागमुनु ग्रहिंचि नूरी वर्तिचेसि धरिंचिन नेत्रमुलोनि याशुवुलनु तोलगिंचुनु.
—• प्रतिसारणादुलु. •—
श्लो. स्विन्नां भित्त्वा विनिष्पीड्य भिन्ना मंजननामिकां, शिलैलानतसिंधूत्थैः सक्षौद्रैः प्रतिसारयेत्. 217. रसांजनमधूभ्यां च भिन्नां वा शस्त्रकर्मणा, प्रतिसा र्यांजनै र्युंज्या दुष्णै र्दिपशिखोद्भवैः. 218. स्वेदये द्धृष्टयांगुल्या हां...