चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

आन्ध्रतात्पर्यसहितमु. ५३१

...क्तं जलौकसा, रोचनाक्षारतुत्थानि पिप्पल्यः क्षौद्रमेव च ॥ २१९ ॥
प्रतिसारणमेकैकं भिन्नेन गण इष्यते ।
निमिषे नासया पेयं सर्पिस्तेन च पूरणम् ॥ २२० ॥
स्वेदयित्वा बिसग्रन्थि छिद्राण्यस्य निराश्रयम् ।
पक्वं भित्त्वा तु शस्त्रेण सैन्धवेनावचूर्णयेत् ॥ २२१ ॥
वर्त्मावलेखं बहुशस्तद्वच्छोणितमोक्षणम् ।
पुनः पुनर्विरेकं च पिल्लरोगातुरो भजेत् ॥ २२२ ॥
पिल्ले स्निग्धो वमेत्पूर्वं शिराव्यधं स्रुतेऽसृजि ।
शिलारसाञ्जनव्योषगोपित्तैश्चक्षुरञ्जयेत् ॥
हरितालवचादारु मुरसारसपेषितम् ।
अभयारसपिष्टं वा तगरं पिल्लनाशनम् ॥ २२३ ॥
भावितं बस्तमूत्रेण सस्नेहं देवदारु च ।
काकमाचीफलैश्चैनं घृतयुक्तेन बुद्धिमान् ॥ २२४ ॥
धूपयेत्पिल्लरोगातं पतन्ति कृमयोऽचिरात् ।

असजनमनुरोगमुनन्दु चेमटनु पट्टिञ्चि भेदन चेसि निष्पीडनमु चेयवलयुनु. पिम्मट शिलाजित्तु एलकुलु तगरमु सैन्धवलवणमु तेने वीटितो प्रतिसारणमुनु चेयवलयुनु. लेनिचो शस्त्रकर्म नेऱिगि वैद्युँडु रसाञ्जनमु तेनेलतो प्रतिसारणमुनु चेयवलयुनु. इट्लु प्रतिसारणमुनु चेसि दीपशिखोद्भवमुलगु नुष्णमुतो चेम्मटनु पट्टिम्पवलयुनु. व्रोलिनि रुद्दि आवीरिपट्ट वलयुनु. जेलग्लनु पट्टिञ्चि रक्तमुनु वेडलिम्पवलयुनु. पिम्मट क्रममुगा गोरोचनमु यवक्षारमु मैलुतुत्तमु पिप्पळ्लु तेने वीटि नोक्कोक्कदानिनि प्रतिसारणमु चेयिम्पवलयुनु.

शुक्लान्जनमु

श्लो.
रसाञ्जनं सर्जरसो जातिपुष्पं मनःशिला ॥ २२६ ॥
समुद्रफेनो लवणं गैरिकं मरिचानि च ।
एतत्समांशं मधुना पिष्टं लग्नस्तनर्तनि ॥ २२७ ॥
अञ्जनं क्लेदकण्डूघ्नं पक्ष्मणाञ्च प्ररोहणम् ।
मस्तकास्थि चुलुक्यास्तु तुत्थोदलवणान्वितम् ॥ २२८ ॥
ताम्रपात्रेऽञ्जनं घृष्टं पिल्ले प्रक्लिन्नवर्त्मनि ।
ताम्रपात्रे गुहामूलं सिन्धूत्थं मरिचान्वितम् ॥ २२९ ॥
आरनालेन संघृष्टमञ्जनं पिल्लनाशनम् ।
हरिद्रे त्रिफलां लोध्रं मधुकं रक्तचन्दनम् ॥ २३० ॥ भृङ्गराज...