भारतकोश
चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Chakradatta Hindi

महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा

स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished674 पृष्ठ

पृष्ठ 557, कुल 674 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 557

आन्ध्रतात्पर्यसहितमु. ५८७


❧ शताह्वातैलमु. ❧

श्लो. शताह्वैरण्डमूलं च ग्रन्थ्याम्लीफलैः शृतं,
तैलं नस्यं मरुच्छ्लेष्म तिमिरोर्ध्वगदापहम्। २४।

पिलीपीचर आमुदपु वेळ्लु तगरमु वाकुडु वीटितो पक्वमुचेसिन तैलमुनु नस्यमुगा निच्चिन शिरोरोगमुलु नशिंचुनु.


❧ जीवकाद्यतैलमु. ❧

श्लो. जीवकर्षभकौ द्राक्षा सितायष्ट्युत्पलैः,
तैलं नस्यं पयः पक्वं वातपित्तशिरोगदे। २५।

जीवकमु ॠषभकमु द्राक्ष कंडचक्केर मधुकमु मुत्तवपुलगमु कमलमुल पालु वीटितो पक्वमुचेसिन तैलमुनु नस्यमु निच्चिन वातपित्तजमुलगु शिरोरोगमुलु नशिंचुनु.


❧ बृहज्जीवक तैलमु. ❧

श्लो. जीवकर्षभकौ द्राक्षा मधूकं मधुकं बला, नीलोत्पलं चन्दनं च विदारी शर्करा तथा। २६।
तैलप्रस्थं पचे देभिः शनैः पयसि षड्गुणे, जाङ्गलस्य तु मांसस्य तुलार्धस्य रसेन तु। २७।
सिद्ध मेत द्भवे न्नस्यं तैल मर्धावभेदकं, बाधिर्यं कर्णशूलां च तिमिरं गलशुण्डिकां। २८।
वातिकं पैत्तिकं चैव शीर्षरोगं नियच्छति, दन्तचालं शिरःशूल मर्दितं चापकर्षति। २९।

जीवकमु ॠषभकमु द्राक्ष मधूकमु मधुकमु मुत्तवपुलगमु नल्लगल्वलु चन्दनमु विदारि चक्केर वीटिनि १६ पलमुल नेतिलो पक्वमुचेसि नेतिकंटे नारुरेट्लुक्कव पाअलनु ५० पलमुल नडविजंतुवुलमांसरसमुनु कलिपि पक्वमुचेसि सेविंचिन चेवुडु कर्णशूललु तिमिरमुलु मुन्नगुनवि नशिंचुनु.


❧ षड्बिन्दु तैलमु. ❧

श्लो. एरण्डमूलं तगरं शताह्वा जीवन्ती रास्ना सह सैन्धवं च, भृङ्गं विडङ्ग मधुयष्टिका च. विश्वौषधं कृष्णतिलस्य तैलम्। ३०।
अजं पय स्तैलविमिश्रितं च चतुर्गुणे भृङ्गरसे विपक्वं, षड्बिन्दवो नासिकया विधेयाः शीघ्रं निहन्युः शिरसो विकारान्। ३१।
च्युतां श्च केशां श्चलितां श्च दन्तान् दु -


६८

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित) · पृष्ठ 557, कुल 674 में से · BharatKosha