भारतकोश
चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Chakradatta Hindi

महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा

स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished674 पृष्ठ

पृष्ठ 560, कुल 674 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 560

६०. असृग्दररोगाधिकारमु.


असृग्दरमुन कुपायमुलु.

श्लो. दध्ना सौवर्चलाजाजीमधुकं नील मुत्पलं, पिबेत्
क्षौद्रयुतं नारी वातासृग्दरपीडिता. १.
पिबेदैणेयकं रक्तं शर्करामधुसंयुक्तं, वासक स्वरसं प्रैतेर्गुडूच्या रस मेव वा. २.
रोहीतका न्मूलकल्कं पाण्डुरेऽसृग्दरे पिबेत्, जले ना-
मलका द्वीजकल्कं वाससितामधु. ३.
धातक्या श्चाक्षमात्रा वा आमलक्या मधुद्रवं, काकादुकमूलं वा मूलं कार्पास मेव हि. ४.
पाण्डुप्रदरशान्त्यर्थं पिबेत्तण्डुलवारिणा,
अशोकवल्कल्काथशृतं दुग्धं सुशीतलं, यथाबलं त्वाप्रत स्तीव्रासृग्दरनाशनं. ५.
दार्वी रसांजनवृषाब्द किराता बिल्व भल्लातकै रवक्वैतो मधुना कषायः,
पीतो जय त्यतिबलं प्रदरं सशूलं पीतासितारुणविलोहितनीलशुक्लं. ६.
रसांजनं (चूर्णीतं) यस्य मूलं क्षौद्रान्वितं तण्डुलोतोयपीतं,
असृग्दरं सर्व्वभवं निहन्ति श्वासं च भार्य्या सहनागरेण. ७.


नल्लयुप्पि जीलकఱ్ఱ मधुकमु नल्लकल्वलु वीटिनि पेఱुगुलो कलिपि तेनेनु वेसिकोनि त्रागिन वातजमुलगु प्रदरमुलु नशिंचुनु. जिंक नेत्तुटिलो तेनेनु कंडचक्केरनु कलिपिकोनि त्रागिनचो प्रदरमुलु नशिंचुनु. रोहितकपु (सोमिचेट्टु) कल्कमुनु पांडुर वर्णमुगा रक्तमु स्रविंचु प्रदररोगमुलकु त्रागवलयुनु. उसिरिककल्कमुनु नीटिलो कलिपि कंडचक्केर तेने कलिपि त्रागुट मंचिदि. लेनिचो आरेपूवुलनु ताडि युसिरिक रसमुललो तेनेतो त्रागुट मंचिदि. काकबाडकपु वेळ्ळुगानि प्रत्तिवेळ्ळुगानि बिय्यपुकडुगुतो नूरि त्रागिन पांडुनुलु प्रदररोगमुलु नशिंचुनु. अशोकपु चिक्कतो नाञ्चिन पालगु काचि चल्लार्चि बलानुसारमुगा प्रातःकालमुन सेविंप वलयुनु. म्रानिपसपु रसांजनमु अड्डसरमु तुंगमुस्तलु नेलवेमु मारेडुचेक्क जीडिवित्तुलु वीटिनि कषायमुपेत्ति तेनेनु वैचि