चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)
Chakradatta Hindi
महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा
स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)
पृष्ठ 564, कुल 674 में से
संदर्भ में पढ़ें546 चक्रदत्त—६१. योनिरोगाधिकारमु.
वृक्षकं सैन्धवं, अजमोदां यवक्षारं चित्रकं शर्कराऽन्वितम्। २। पिष्ट्वा प्रसन्नयाऽऽलोड्य खादेत्तद् घृतभर्जितम्, योनिपार्श्वार्त्तिहृद्रोगगुल्मार्शोविनिवृत्तये। ३। गुडूची त्रिफला दन्ती क्वाथैः कृत्वा परीषेचनम्, नतवार्ताकिनीकुष्ठसैन्धवामरदारुभिः। ४। तैलाक्ताः प्रणीता धार्याः पिचुर्योनौ रुजापहः, पित्तलानां तु योनीनां सेकाभ्यङ्गाः पिचुक्रियाः। ५। शीताः पित्तहराः कार्याः स्नेहनार्थं घृतानि च, योन्यां बलासदुष्टायां सर्वयूषोष्णमौषधम्। ६। पिप्पल्या मरिचैर्माषैः शताह्वाकुष्ठसैन्धवैः, वर्त्तिस्तुल्या प्रदेशिन्या धार्या योनिविशोधनी। ७। हिंस्राकल्कं तु वातार्त्ता कोष्णमभ्यज्य धारयेत्, पञ्चवल्कस्य पिष्टां वा श्यामादीनां कफोत्तरा। ८। मूषिकमांससंयुक्तं तैलमातपभावितम्, अभ्यङ्गाद्धन्ति योन्यर्शः स्वेदस्नानाम्बुसाधितैः। ९।
योनिव्यापदललो वातनाशकचिकित्सलनु वस्तिकर्मंबुलभ्यङ्गमुलु परिषेकंबुलु लेपमुलु पिचिकारिपट्टुट युत्तममुलु वस, क्रानुगच्च बाजिकाया पिप्पळ्ळु अड्डसरमु सैन्धवलवणमु अजमोद यवक्षारमु चित्रमूलमु कञ्जुडचेक्क वीनिनि कल्लु तेटतो नूरी कलियఁबेट्टि नेतिलो वेयिञ्चि तिनिन योनिरोगमुलु पार्श्वरोगमुलु हृद्रोगमुलु गुल्ममुलु मूलरोगमुलु अन्नियुनु तोलगुनु. तिप्पतीगे त्रिफलमुलु दन्ति वीटिकषायमुतो परिषेचनमु चेयवलयुनु. अगरुवायविडङ्गोष्ठु सैन्धवलवणमु देवदारुवु वीटितोसिद्धमुचेसिन तैलमुलॊ दूदिनि तडिपि योनियन्दुञ्चिन बाधयुपशमिल्लुनु. पित्तयोनिरोगुलकु सेकाभ्यङ्गमुलनु पित्तनाशकशैत्यक्रियलनु चेयवलयुनु. स्नेहनमुनकैकै नेतिनि युपयोगिम्पवलयुनु. कफदुष्टमुलगु योनिगलकु सम्पूर्णमुलगु रूक्षोष्णमुलगु नौषधमुलनु चेयवलयुनु. पिप्पळ्ळु मिरियमुलु मिनुमु सोम्पु सैन्धवलवणमु वीटिनि नूरी चितिकॆडवयन्तवर्त्तिनि चेसि धरिञ्चिन योनिनि शोधिञ्चुनु. पित्तपीडितमुलगुवानिकि पञ्चवल्कलमुलकल्कमुनु धरिम्पఁजेयवलयुनु. कफपीडितुण्डु श्यामादिकल्कमुनु धरिम्पवलयुनु. एलुकमांसमुतो तैलमु नेण्डलोनेण्डिञ्चि तलण्टुकोनिन योनिगलरोगमुलु नशिञ्चुनु.