भारतकोश
चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Chakradatta Hindi

महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा

स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished674 पृष्ठ

पृष्ठ 614, कुल 674 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 614

594 चक्रदत्त—६५. रसायनाधिकारमु.

रागि पीतिकशायिललोगानि मट्टिपात्र लोगानि लोहमुनु वेसि ईशुनकु नमस्करिञ्चि कट्टेलतो सन्ननि मंटनु पॆट्टवलयुनु. अन्दुपैनि चॆप्पिन त्रिफलोदकमुलु नेयि पालुनु चेर्चि लोहपुगरिटॆతో कलियबॆट्टि गट्टिपडिनपिम्मट सेविञ्चिन पित्तवातकफप्रकृतुलगु मनुष्युलकु हितमुंगलिगिञ्चुनु. गरिटॆकु कऱचुकॊन्नलोहमु मृदुवुनु वेऱुपडिनदि अल्पमुनु नगुनु.

ईरीतिगा मूडुविधमुलगु पाकमुलुनु गुणमु निच्चुनु. इट्लु पाकमुनु गुर्तिञ्चि दिम्पिकॊन्नि निमिषमु लुञ्चि आलोहमुनन्दु त्रिफलादिचूर्णमुनु कलिपिव लॆनु कर्पूरमुनु वेयवलसिनचो आरिनपिम्मट वेयवलयुनु.

रॆण्डवपाक विधि.

श्लो. अथवा पक्तव्यविधिः संस्कृत्कृष्णाभ्रकचूर्ण मादाय, लौहचतुर्थांश समद्वित्रि चतुःपंचगुणभागान्. 90.

प्रक्षेप्यायः प्रग्वत् पचे दुभाभ्यां भवे दयो यावत्, तावन्नानुस्यैतैः स्या त्त्रिफलादिद्रव्यपरिमाणं. 91.

इद माप्यायिक मिदमतिपित्तनु दिद मेव कांतिबलजननं, स्तभ्नाति तृट् क्षुधौ तत् परम मधिकमात्रया युक्तं. 92.

पक्वयोग्यमुनुगा चेसि कृष्णाभ्रकचूर्णमुनु लोहमुनु रॆण्डुमूडु नालुगु भागमुलनु कलिपि पूर्वमुवलॆने लोहमुनु पक्वमुचेयवलयुनु. रॆण्डुविधुलनू पूर्वमुवलॆने पक्वमुचेय अन्तपरिमाणमुतोने त्रिफलादि द्रव्यमुलनु ग्रहिम्पवलयुनु. इय्यदि बलमुनु कलिगिञ्चुनु; पित्तमुनु पोगॊट्टुनु. कान्तिनि बलमुनु कलिगिञ्चुनु. ऎक्कुवगा निच्चिन आकलिदप्पुलु नशिञ्चुनु.

अभ्रकविधि.

श्लो. कृष्णाभ्रक मेकवपुः वज्राख्यं चैकपत्रकं कृत्वा, काष्ठमयोदूखलके चूर्णं मुसलेन कुर्वीत. 93.

भूयो दृषदि च पिष्टं वासःसूक्ष्मावकाशतलगलितं, मण्डूकपर्णिकायाः प्रचुररसे स्थापये त्त्रिदिनं. 94.

उद्धृत्याथद्रसा दथ पिंप्याद्वैमं तथान्यभक्तस्य, अक्षोदात्यंतामस्वच्छजलेन प्रयत्नॆन. 95.

मण्डूकपर्णिकायाः पूर्वं स्वरसेनालोडनं कुर्यात्, स्थालीपाकं पुटनं चाद्यै रपि भृंगराजाद्यैः. 96. तालादिपत्र