चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

596 చక్రదత్త—౬౫. రసాయనాధికారము.

నూరుపనురా తేనెను ఘృతమునందు చేర్చవలయును. తేనె వేఱుపడక సుద్దయగునటులు మర్దన చేయవలయును. దుష్టోపకరణమగు దీనిని మంత్రముతో స్వాహా ఫట్ అనువఱకునుచ్చరించి లోహబలమును రక్షింపవలయును. హుంఅంతముగల మంత్రముతోలోహమును తినవలయును. మంత్రము ఓం అమృతోద్భవాయ అమృత హ్రీమ్. అని.

అభ్రకమును సేవించురీతులు.

శ్లో. జగ్ధ్వా తదమృతసారం నీరం వా క్షీర మే వానుపిబేత్,
కాంతక్రామక మమలం సంచార్య రసం పిబే న్నతు తత్. 104.
ఆచమ్య చ తాంబూలం లాభే ఘనసారసహిత ముపయోజ్యమ్,
నాత్యుపవిష్టో నాత్యుత్థభాషీ నాతిస్థిత స్తిష్ఠేత్. 105.
అత్యంతవాతశీతాతపయానస్నానవేగరోధాదీన్,
జహ్యాచ్చ దివానిద్రాసహితం చాకాలభుక్తం చ. 106.
వాతకృతిః పిత్తకృతిః సర్వా న్కట్వమ్లతిక్తక కషాయాన్,
తత్క్షణవినాశ హేతూన్ మైథునకోపశ్రమా న్దూరే. 107.
అశితం తదయః పశ్చా త్పతితు నవా పాటవం చద్ద ప్రథతాం,
ఆర్తిర్భవతి నవాంతరం గూజతి భోక్తవ్య మవ్యాజమ్. 108.

ఆ యమృతసారమును తినిన తరువాత పాలనుగాని నీటినిగాని త్రాగవలయును. కాంతమును క్రామకమును అమలరూపమును అనురసమును త్రాగరాదు. చమనముచేసి కర్పూరముతో తాంబూలమును నమలవలయును. ఎక్కువగా కూర్చుండరాదు. అతిగా మాటలాడరాదు. గాలి మిక్కిలియును, చలిగాలి ఎండ ప్రయాణము స్నానము వేగము నిర్బంధము మున్నగు వానిని వదలిపెట్టవలయును. పగలు నిద్రపోవుట అకాలమునందు భుజించుటయును మంచిదికాదు. వాతకారకములును తిక్తకారకములునగు కట్వమ్లతిక్తకషాయములను తత్క్షణమే నాశనమునకు కారణము లగు మైథునాదిక ర లను సేవింపరాదు. లోహసారమును సేవించినపిమ్మట పడరాదు. కపటమును చేయరాదు. బాధకలుగనిభోజనమును సేవింపవలయును.

అభ్రక సేవనమునకు పథ్యములు.

శ్లో. ప్రథమం పీత్వా దుగ్ధం శాల్యన్నం విశదసిద్ధ మక్లిన్నం,
ఘృతసంప్లుత మశ్నీయాత్ మాంసై ర్వైహంగమైః ప్రాయః. 109.
ఉత్తమ మూపరభూచర విష్కిరమాంసం తథాబ్జ మైనాది,
అన్యదపి జలచరాణాం పృథురోమాపేక్షయా జ్యాయః. 110. మాంసాలాభే