चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

ఆంధ్రతాత్పర్యసహితము. 605

యనరహస్యం, సముద్బభూ వామృతమంథనోత్థః స్వేదః శిలాభ్యోఽమృతవద్గిరేః ప్రాక్. 190. యో మందర స్యాత్మభువా హితాయ న్యస్తశ్చ శైలేషు శిలాజరూపీ, శివాగుడికేతి రసాయన ముక్తం గిరీశేన గణపతయే. 191. శివవదనవినిర్గతాం యస్మా న్నామ్నా తస్మా చ్ఛివా గుడికేతి.

పాలు దానిమ్మరసము సురాసవము మధువు శీతోదకములు వీటి ఆలోడనములు గాని అనుపానములు గాని యుక్తములు. అడవిజంతువుల మాంసమును తినెడివాడు జీర్ణమైన పిమ్మట లఘ్వన్నమును పాలను త్రాగవలయును. ఇట్లేదురోజులు గడచిన పిమ్మట నదియును సామాన్యముగ నే భుజింపవలయును. భుజించి దీనిని భక్షించినను యదృచ్ఛావశముననైన భయమును కలిగింపదు. సుకుమారులును కాతుకులును దీనిని ప్రయోగించిన నేయుపద్రవములు నుండవు. ఒకసంవత్సరము దీనిని సేవించినచో ప్రబలములగు వాతశోణితములు హరించును. అనేక సంవత్సరములనుండి వచ్చిన క్షయరోగమును ఆధ్మానాతమును పోగొట్టును. జ్వరములును యోనిదోషములును శుక్రదోషములును ప్లీహరోగములును మూలరోగములును పాండురోగములును గ్రహణులును బ్రధ్నములును వమి గుల్మములును పీనస ఎక్కిళ్లు కాసశ్వాస అరుచి కుష్ఠు బొల్లి పాండ నపుంసకత్వము మదము క్షయ వాపు పిచ్చి యపస్మారము వదననేత్రశిరోగోగములును ఆనాహమును అతిసారమును అసృగ్ధరమును కామెల ప్రమేహములు యకృత్తు అర్బుదమును విద్రధియును భగందరము రక్తపిత్తము మిక్కిలి కృశించుట ఊలుట చెమర్చుట శ్లీపదము మున్నగునవి నశించును. దంష్ట్రావిషములను బహుప్రకారములగు విషములను మంత్రాషధాదిప్రయోగములను వియతములగు భూతరోగములను పాపను అభాగ్యములను శివయను నీగుటిక శమింపజేయును. బలకరమును వృష్యమును ధన్యమును కాంతిని కీర్తిని సంతానమును ఇచ్చునట్టిదిగుటిక. వివాదకాలమున ముఖస్థము చేసికొనిన జయమునిచ్చును. దీనిని సేవించినవాడు శ్రీమంతుఁడై ప్రకృష్టమేధాసంపన్నుఁడై స్మృతిబుద్ధిబలాన్వితుఁడై నిరుపమానమగు శరీరముగలిగి పుష్టి తేజస్సు కాంతి ఇంద్రియబలము మున్నగు సంపదలు గలవాడై వలీపలితములు లేక 200 వర్షములు జీవించును. ఒక సంవత్సరము సేవించినంత మాత్రానను రెండుసంవత్సరములు సేవించిన 400 వందలేండ్లు జీవించును. సమస్తరోగములను జయించును. మునిగణములు సేవింపదగిన రహస్యపు రసాయనమని చెప్పఁబడినది.

తొలుత సముద్రమథనకాలమునందు మంధరపర్వతమునుండి చెమట పుట్టెను. దానిని బ్రహ్మగారు లోకకల్యాణమునకై కొండలలో శిలాజిత్తురూపముగానుంచెను.