चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

ఆంధ్రతాత్పర్యసహితము. | 613

---

ణాభ్యంగేన రతే ర్బీజస్తంభో దృఢం లింగం. 53. సప్తాహం ఛాగభవసలిలసంస్థంకరభ వారుణీమూలం, గాఢోద్వర్తనవిధిసా లింగస్తంభం తథా దృఢం కురుతే. 54. గోరోచోన్నతశృంగ్యృగ్వచాచూర్ణేన ధూపితం వస్త్రం, పరిధాయ భజతి లలనానం నై కాంతే భవతి హర్హారః. 55. సమతిలగోక్షురచూర్ణం ఛాగీక్షీరేణ సాధితం సమధు, భుక్తం క్షపయతి షాండ్యం యజ్జనితం సుప్రయోగేణ. 56. యోగజవరాంగబద్ధం మధితేన ఖాలిత్యం హరతి, ఉన్ముభి గోశ్శృంగోద్భవ మ్మల్లేహో యోగజధ్వజభంగహరః. 57. కుష్ఠైలవాలుకైలా ముస్తకధన్యాకమధుజః కవలః, అపహరతి పూతిగంధం రసోనమదిరాదిజం గంధం. 58. క్షౌద్రేణ బీజపూర త్వగ్లీఢాధో వాతగంధనుత్.

జీడివిత్తులు కోష్ఠు పెద్దనాకుడు కమలినీదళములు సైంధవలవణము కురువేరు వీటిని గేదెనేతితో కలిపి ఏడురోజులు ధూపవలయును. పెన్నేరు వేళ్లతో కలిపి పుచ్చుకొనవలయును. గేదెపేడతో మొదల లేపనచేసి పిమ్మట దీనితో చేసిన, గాడిదెలింగమంతయగును. నల్లకమలములు తెల్లకమలములు కుంకుమపువ్వు మధుకము కొండచక్కెర వీటిని నూరిబొడ్డునకు రాచికొని భోగించిన దృఢలింగము కలవాడై చాలసేపు భోగింపకలుగును. తిలలు పల్లేరుచూర్ణము సమములుగా గ్రహించి మేకపాలతో సిద్ధముచేసి తేనెను కలిపికొని త్రాగిన కుత్సితప్రయోగములవలనఁ గలిగిన నపుంసకత్వము నశించును. మాచికాయచెక్కను తేనెతోకలిపి తినిన అధోవాతముల దుర్గంధము నశించును.

ఇట్లు చక్రదత్తయందు వృష్యాధికార ప్రకరణము ముగిసెను.

---

౬౭. స్నేహాధికారము.

స్నేహ విచారము.

శ్లో. సర్పి స్తైలం వసా మజ్జా స్నేహేషు ప్రవరం మతం,
తత్రాపి చోత్తమం సర్పిః సంస్కారస్యానూవర్తనాత్. 1.
కేవలం పైత్తికే సర్పి ర్వాతకే లవణాన్వితం,
దేయం బహుకఫే చా2పి వ్యోషక్షారసమాయుతం. 2.
తథా ధీస్మృతిమేధాగ్నికాంతీణాం శస్యతే ఘృతం,