भारतकोश
चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Chakradatta Hindi

महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा

स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished674 पृष्ठ

पृष्ठ 639, कुल 674 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 639

620 चक्रदत्ते—६९. वमनाधिकारमु.

त्राभिमन्त्रितां. २. ब्रह्मदत्ताश्विरुद्रेन्द्र भूचन्द्रार्कानिलानलाः, ऋषयः सौषधिग्रामा भूतसंघास्तु पान्तु ते. ३. रसायन मिवर्षीणां देवाना मममृतं यथा, सुधेवोत्त[म]नागानां भैषज्य मिद मस्तु ते. ४. पूर्वाह्णे पायये त्पीतो जानुतुल्यासने स्थितः, तन्मना जातहृल्लास प्रसेक श्छर्दये त्ततः. ५. अंगुलीभ्या मनायस्तो नालेन मृदुनाथवा, वृषेंद्रयवसिंधूत्थ वचाकल्कयुतं पिबेत्. ६.

स्निग्धुँडै स्विन्नुँडैवानिनि कफमुनंगुगानि कफसंयोगमुनन्दुगानि तदाधिक्यमुनन्दुगानि ऊपटिदिनमु वांति चेयिंपवलसिनवानिनि मत्स्यमांसतिलादुल चेत रुचि ननुसरिंचि तेने सैंधवलवणमुलु कलसिनट्टि भैषज्यमात्रनु ब्रह्मदत्तेत्यादिसीमन्त्रमुतो मंत्रिंचि ईयवलयुनु. पूर्वाह्णमुनन्दु त्रागिंपवलयुनु. मोकाल्ल़पैनि कूर्चुनि वमनमुनु चेयवलयुनु. पिप्पल्लु कोडिसेपालवेळ्ळु वस सैंधवलवणमु वीटितोँ चेर्चि कल्कमुनु त्रागवलयुनु.

पंचकषायमुलु.

श्लो. यष्टीकषायं सक्षौद्रं तेन साधु वम त्यलं. ७. तंडुलसलिलनिष्पिष्टां यः पीत्वा वमति पूर्वाह्णे, फलिनी वल्कलमुष्णं हरति गरं पित्तकफजं च. ८. क्षौद्रलीढं ताम्ररजो वमनं गरदोषनुत्, आटरूषं वचानिंबं पटोलं फलिनीत्वचं, क्वाथयित्वा पिबेत्तोयं जातीपुष्पगणान्वितं. ९. क्वाथ्यद्रव्यस्य कुडवं स्थापयित्वा जलाढके, चतुर्भागावशिष्टं तु वमने व्यवचारयेत्. १०. निंबकषायोपेतां फलिनीगदमदनमधुकसिंधूत्थां, मधुयुत मेत द्वमनं कफतः पूर्णाशये सदाशस्तं. ११. फलजीमूतकेक्ष्वाकुकुटजाः कृतवेधनाः, धामार्गवश्च संयोज्याः सर्वथा वमने ह्यमी. १२.

तेनेतो यष्टिमधुकपु कषायमुनु त्रागिन वांति यगुनु. बिय्यपु कडुगुलो प्रेंखणपुचेक्कनु नूरी वेच्चजेसि सेविंचिन पित्तकफजमगु विषमु नशिंचुनु. तेनेतो ताम्रचूर्णमुनु कलिपि वांतिचेसिन विषदोषमुलु हरिंचुनु. अड्डसरमु