भारतकोश
चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Chakradatta Hindi

महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा

स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished674 पृष्ठ

पृष्ठ 69, कुल 674 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 69

४८ चक्रदत्त—१. ज्वराधिकारमु.

{ शीतज्वरमुलकु लाक्षादितैलमु; यवादितैलमु; सर्जादितैलमु; चंदनादितैलमु; आगंतुज्वरचिकित्स; अभिचारज्वरचिकित्स; कामादिजनितज्वरचिकित्स; भूतज्वरचिकित्स; ज्वरमोक्षणलक्षणमुलु. }

श्लो. लाक्षाहरिद्रा मञ्जिष्ठा कल्कै स्तैलं विपाचयेत्,
षड्गुणे नारनालेन दाहशीतज्वरापहं. २७७. यवचूर्णार्धकुडपं
मञ्जिष्ठार्धपलेन तु, तैलप्रस्थं शतगुणे काञ्जिके साधितञ्जयेत्.
२७८. ज्वरं दाहं महावेग मङ्गानां च प्रहर्षनुत्, सर्जकाञ्जिकसंसिद्धं तैलं शीताम्बुनुर्दितम्. २७९. ज्वरदाहापहं लेपात्सद्योवातास्रदाहनुत्, चन्दनाद्य मगुर्वाद्यं तैलं चरककीर्तितं. २८०. तथा नारायणं तैलं जीर्णज्वरहरं परं, अभिघातोत्थज्वरो नस्या त्स्नानाभ्यङ्गेन सर्पिषः. २८१. क्षतानां व्रणितानाञ्च क्षतव्रणचिकित्सया, औषधिगन्धविषजौ विषपीतप्रबाधनैः. २८२. जये त्कषायै र्मतिमान् सर्वगन्धकृतै स्तथा, अभिचाराभिशापोत्थ ज्वरौ होमादिना जयेत्. २८३. दानस्वस्त्ययनातिथ्यै श्रुत्वात्मग्रहपीडजौ, क्रोधजे पित्तजात्काम्या अर्था स्सद्वाक्यसेव च. २८४. आश्वासेनेष्टलाभेन वायोः प्रशमनेन च, हर्षणैश्च शमं यान्ति कामक्रोधभयज्वराः. २८५. कामा त्क्रोधज्वरो नाशं क्रोधा त्कामसमुद्भवः, याति ताभ्या मुभाभ्याञ्च भयशोक समुद्भवः. २८६. भूतविद्यासमुद्दिष्टै र्बन्धावेशनताडनैः, जयेद्भूताभिषङ्गोत्थं मनसान्त्वैश्च मानसं. २८७. व्यायामं च व्यवायं च स्नानं चङ्क्रमणानि च, ज्वरयुक्तो न सेवेत यावन्नो बलवान् भवेत्. २८८. देहलघुत्वव्यपगतक्लममोहतापः पाकोमुखे करणसौष्ठव मव्यथत्वं, स्वेदः क्षवः प्रकृतिगामिमनोन्नलिप्सा कण्डूश्च मूर्ध्निविगतज्वरलक्षणानि. २८९.

लक्क, पसुपु, मञ्जिष्ठ वीटितो चेयबडिन कल्कमुलतो तैलमुनु काचवलयुनु. चक्कఁगा काఁगुचुन्न समयमुनंदु आरुरेट्लु गञ्जिनी