दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

४ था. ] 'सख्यभक्ति. ९३ परी देवासि सख्य राहावें । ऐसी प्रीति जीवें भावें । भगवंतीं लागावी ॥ ९ ॥ देव म्हणिजे आपुला प्राण । प्राणासि न करावें निर्वाण^१ । प्रेम- प्रीतीचें लक्षण । तें हें ऐसें असे ॥ १० ॥ ऐसें परम सख्य धरितां । देवास लागे भक्ताची चिंता । पांडव लाक्षाजोहरीं^२ जळतां । विवरद्वारें काढिले ॥ ११ ॥ देव सख्यत्वें राहे आपणापासीं । हें तों वर्म आपणाचपासीं । आ- पण वचनें बोलावीं जैसीं । तैसीं येतीं पैडसादें^३ ॥ १२ ॥ आपण असतां अनन्य- भावें । देव तात्काळचि पावे । आपण त्रास घेतां जीवें । देवही त्रासे ॥ १३ ॥ ॥ श्लोकार्ध ॥ :ये यथा मां प्रपद्यंते तांस्तथैव भजाम्यहम् ॥ टीका ॥ जैसें जयाचें भजन । तैसाच देवहि आपण । म्हणोनि हें अवघेंच जाण । आप- णाचिपासीं ॥ १४ ॥ आपुल्या मनासारिखें न घडे । तेणें गुणें निष्ठा मोडे । तरी गोष्टी आपणाकडे । सहजचि आली ॥ १५ ॥ मेघ चातकावरी घोळे- ना । तरी चातक पाटलेना । चंद्र वेळेसि उगवेना । तरी चकोर अनन्य^४ ॥ १६ ॥ ऐसें असावें सख्यत्व । विवेकें धरावें सत्व^५ । भगवंतावरील ममत्व^६ । सांडूं नये कीं ॥ १७ ॥ सखा मानावा भगवंत । माता पिता गण गोत । विद्या लक्ष्मी^७ धन वित्त । सकळहि परमात्मा ॥ १८ ॥ देवावेगळें कोणी नाहीं । ऐसें बोलती सर्वही । परंतु त्यांची निष्ठा कांहीं । तैसीच नसे ॥ १९ ॥ म्ह- णोनि ऐसें न करावें । सख्य तरी खरेंच करावें । अंतरीं सदृढ धरावें । परमे- श्वरासी ॥ २० ॥ आपुलिया मनोरथाकारणें^८ । देवावरी क्रोधासि येणें । ऐसीं नव्हत कीं लक्षणें । सख्यभक्तीचीं ॥ २१ ॥ देवाचें जें मनोगत । तेंच आपुलें हित निश्चित । इच्छेसाठीं भगवंत । अंतरूं नये कीं ॥ २२ ॥ देवाचे इच्छेनें वर्तावें । देव करिल तें मानावें । मग सहजचि भावें । कृपाळु देव ॥ २३ ॥ पाहतां देवाचे कृपेसी । मातेची कृपा कायसी । माता वधी बाळ- कासी । विपत्तिकार्ळी^९ ॥ २४ ॥ देवें भक्त कोण वधिला । कधीं देखिला ना ऐकिला । शरणागतांसि देव झाला । वज्रपंजरूं^१० ॥ २५ ॥ देव भक्तांचा कैवारी । देव पतितांसि तारी । देव होय सहाकारी । अनाथांचा ॥ २६ ॥ १. शेवट, नाश. २. लाक्षागृहांत, लाखेच्या घरांत. ३. प्रतिध्वनि. ४. एकनिष्ठ. ५. धीर. ६. प्रेम. ७. ऐश्वर्य. ८. मनोरथ साधण्यासाठीं. ९. संकटाचे वेळीं. १०. वज्रासारखा बळकट आसरा.