दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

८ वा.] दुश्चितलक्षण. २०१ सूर्यकांत सोमकांत । नाना मोहरे सप्रचीत । औषधाकारणें ॥ १५ ॥ यांहि वेगळे पाषाण भले । नाना तीर्थीं जे लागले । वापीकूप सेखीं झाले । हरिहरमूर्ती ॥ १६ ॥ याचा पाहतां विचार । पाषाणाऐसें नाहीं सार । मनुष्य तें काय पामर । पाषाणापुढें ॥ १७ ॥ तरी तो ऐसा नव्हे पाषाण । जो अपवित्र निष्कारण । तयासारिखा देह जाण । दुश्चित अभक्तांचा ॥ १८ ॥ आतां असो हें बोलणें । घात होतो दुश्चितपणें । दुश्चितपणाचेनि गुणें । प्रपंच ना परमार्थ ॥ १९ ॥ दुश्चितपणें कार्य नासे । दुश्चितपणें चिंता वसे । दुश्चितपणें स्मरण नसे । क्षणएक पाहतां ॥ २० ॥ दुश्चितपणें शत्रुजिणें । दुश्चितपणें जन्ममरणें । दुश्चितपणाचेनि गुणें । हानि होय । २१ ॥ दुश्चि- तपणें नव्हे साधन । दुश्चितपणें न घडे भजन । दुश्चितपणें नव्हे ज्ञान । साधकासी ॥ २२ ॥ दुश्चितपणें नव्हे निश्चय । दुश्चितपणें न घडे जय । दुश्चितपणें होय क्षय । आपुल्या स्वहिताचा ॥ २३ ॥ दुश्चितपणें न घडे श्रवण । दुश्चितपणें न घडे विवरण । दुश्चितपणें निरूपण । हातींचें जाय ॥ २४ ॥ दुश्चितपणें बैसलाचि दिसे । परी तो असतचि नसे । चंचळचक्रों पडिलें असे । मानस तयाचें ॥ २५ ॥ वेडें पिशाच निरंतर । अंध मुकें आणि बधिर । तैसा जाणावा संसार । दुश्चित प्राण्यांचा ॥ २६ ॥ सावध असोनि उमजेना । श्रवण असोन ऐकेना । ज्ञान असोन कळेना । सारासार विचार ॥ २७ ॥ ऐसा जो दुश्चित आळशी । परलोक कैंचा त्यासी । जयाचे जीवीं अहर्निशीं । आळस वसे ॥ २८ ॥ दुश्चितपणापासून सुटला । तरी तो सर्वैचि आळस आला । आळसाहातीं आणियाला । उसंतचि नाहीं ॥ २९ ॥ आळसें राहिला विचार । आळसें बुडाला आचार । आळसें नव्हे पाठांतर । कांहीं केल्या ॥ ३० ॥ आळसें घडेना श्रवण । आळसें नव्हे निरूपण । आळसें परमार्थाची खूण । मलिन जाहली ॥ ३१ ॥ आळसें नित्यनेम राहिला । आ- ळसें अभ्यास बुडाला । आळसें आळस वाढला । असंभाव्य ॥ ३२ ॥ आ- ळसें गेली धारणा ४ धृति ५ । आळसें मलिन झाली वृत्ती । आळसें विवेकाची गती । मंद जाहली ॥ ३३ ॥ आळसें निद्रा वाढली । आळसें वासना वि- स्तारली । आळसें शून्याकार झाली । सद्बुद्धि निश्चयाची ॥ ३४ ॥ दुश्चित १. औषधी मणी. २. आड, विहीर. ३. शत्रूनें जिंकणें. ४. चित्तैक्य. ५. धैर्य.