द्रव्यगुण विज्ञान (शास्त्रीय औषधीय वनस्पतियों का महाकोश)

द्रव्यगुणः । १५८ कण्डूमलकफस्वेदतन्द्रातड्दाहपाप्मजित् । उष्णाम्बुनाधः कायस्य परिषेको बलावहः ॥ तेनैव तूत्तमाङ्गस्य बलहृत्केशचक्षुषोः । आलेपनं वृष्यतरं बल्यं दुर्गन्धपाप्मजित् ॥ वासोनवं निर्मलञ्च श्रीमत्पारिषदं शुभम् । हर्घ्यं काम्यमौजस्यं रत्नाभरणधारणम् ॥ रजोवश्यायसूर्यांशूहिमानिलनिवारणम् । प्रतिश्यायशिरःशूलहरञ्चोष्णीषधारणम् ॥ ईतेर्विधमनं बल्यं गुप्तावरणशङ्करम् । घर्मानिलरजोम्बुघ्नं छत्रधारणमुच्यते ॥ १८ ॥ स्खलतः सम्प्रतिष्ठानं शत्रूणाञ्च निवारणम् । अवष्टम्भनमायुष्यं भयघ्नं दण्डधारणम् ॥ पादाभ्यङ्गस्तु चक्षुष्यो निद्राकृत्पादरोगहा । संवाहनं मांसरक्तत्वक् प्रसादकरं परम् ॥ प्रीतिनिद्राकरं वृष्यं कफवातश्रमापहम् । निद्रायत्तं सुखं दुःखं पुष्टिः कार्श्यं बलाबलम् ॥ वृषताक्लीवताज्ञानमज्ञानं जीवितं न च ॥ २० ॥ अकालेऽतिप्रसङ्गाच्च न च निद्रा निषेविता । ईतिरागामिदुर्दैवम् । गुप्तिः पिशाचादिभ्यो रक्षा ॥ १८ ॥ न च जीवितं मरणमित्यर्थः ॥ २० ॥