गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

८२ आयुर्वेदीयग्रन्थमाला । [ चूर्णाधिकारः

गुल्मे द्वितीयमग्निमुखं चूर्णम् । चित्रकहपुषाग्रन्थिकसैन्धवसौवर्चलाजमोदाभिः । बिडधान्यसठीपुष्करकर्कूराजाजितिन्तिडीकैश्च ॥ १२५॥ चव्ययवानीदाडिमपृथ्वीकैलाम्लवेतसैश्च समैः । अग्निमुखोऽयं चूर्णः काञ्जिकमस्तूष्णवारिसीधूनाम् १२६ पीतोऽन्यतमेन नृभिर्गुल्मारुचिवाह्रिसादर्शूलानि । दुर्नामप्लीहोदरकफवातगदान्विनाशयति ॥ १२७ ॥

गुल्मे बृहदग्निमुखं चूर्णम् । द्वौ क्षारौ चित्रकं पाठा विडङ्गं लवणानि च । सूक्ष्मैला तगरं भार्गी कारवी हिङ्गु पौष्करम् ॥ १२८॥ सठी दार्वी त्रिवृन्मुस्ता वचा चेन्द्रयवास्तथा । धात्रीजी रकवृक्षाम्लश्रेयस्यः सोपकुञ्चिकाः ॥ १२९ ॥ अम्लवेतसमम्लीका दाडिमं सक्रडुत्रयम् । भल्लातकाजमोदं च यवानी सुरदारु च ॥ १३० ॥ अभयाऽतिविषा चव्या हपुषारग्वधस्तथा । तिलमुष्ककशिग्रूणां कोकिलाक्षपलाशयोः ॥ १३१ ॥ क्षाराम्यूनि तुल्यानि सूक्ष्मचूर्णानि कारयेत् । लौहकिट्टं च सप्ताहं तप्तं गोमूत्रसेचितम् ॥ १३२ ॥ विद्वान्सुभावितं कृत्वा योगेऽस्मिन्रिक्षिपेत्ततः । मातुलुङ्गरसेनैव भावयेत्तु दिनत्रयम् ॥ १३३ ॥ दिनत्रयं तु शुक्तेन तथाऽऽर्द्रकरसेन च । सुभावितं ततः कृत्वा भक्तमध्ये प्रयोजयेत् ॥ १३४ ॥ एषोऽग्निकल्पचूर्णस्तु नाशयत्यचिराद्गदान् । अजीर्णकं तथाऽऽनाहं पञ्च गुल्मान् सुदुस्तरान् ॥ १३५॥ ग्रहणीपाण्डुरोगांश्च श्वासकासांश्च दारुणान् । अपस्मारं तथोन्मादं विभ्रमं च मदालयम् ॥ १३६ ॥