गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

९२ आयुर्वेदीयग्रन्थमाला । [ चूर्णाधिकारः अर्शांसि ग्रहणीदोषशोषकुष्ठभगन्दरान् ॥ हृद्रोगमामदोषांश्च विविधानुदरस्थितान् ॥ २३६ ॥ प्लीहानं वातगुल्मं च श्वासकासोदरक्षयान् । शूलं च नाशयेत्तत्तुष्टो नृप इवापदः ॥ २३७ ॥ परिणामशूले सामुद्राद्यं चूर्णम् । सामुद्रं सैन्धवं क्षारौ रुचकं रोमकं बिडम् । दन्ती लोहरजः किट्टं त्रिवृत्सूरणकं समम् ॥ २३८ ॥ दधिगोमूत्रपयसा मन्दपावकपाचितम् । तं यथाग्निबलं चूर्णं किंचिदुष्णेन वारिणा ॥ २३९ ॥ जीर्णे जीर्णे तु भुञ्जीत मांसादिस्निग्धभोजनम् । नाभिशूलमुरःशूलं गुल्मप्लीहभवं च यत् । परिणामसमुत्थस्य शूलस्य च हितं परम् ॥ २४० ॥ तुम्बर्वाद्यं चूर्णम् । चूर्णं तदेतदिति तुम्बरुपुष्कराह्व- पथ्याम्लवेतसविडं रुचकं सहिङ्गु । सिन्धूद्भवेन सहितं यववारिपीतं शूलापतन्त्रकविकारहरं यदुक्तम् ॥ २४१ ॥ शूले हिङ्ग्वष्टकं चूर्णम् । व्योषाममोदयुतजीरकयुग्मसिन्धु- चूर्णं सरामठविभागमिति प्रयुक्तम् । हिङ्ग्वष्टकं हरति हृज्जठरान्तराल- शूलानि गुल्मगुदजग्रहणीविकारान् ॥ २४२ ॥ अरोचके द्वितीयं हिङ्ग्वष्टकं चूर्णम् । त्रिकटुकमजमोदा सैन्धवं जीरके द्वे समधरणधृतानामष्टमो हिङ्गुभागः । प्रथमकवलयुक्तं सर्पिषा चूर्णमेत- ज्जनयति जठराग्निं वातगुल्मं निहन्ति ॥२४३॥