गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

१०८ आयुर्वेदीयग्रन्थमाला । [गुटिकाधिकारः यथाग्नि भक्षणीयास्ते प्लीहपाण्डामयापहाः ॥ ६० ॥ ग्रहप्यर्शोनुदश्चैव तक्रवाव्याशिनः स्मृताः । शोषे क्षारगुटिका । क्षारद्वयं स्याल्लवणानि चत्वार्ययोरजो व्योषफलत्रिके च । सपिप्पलीमूलविडङ्गसारं मुस्ताजमोदामरदारुबिल्वम् ॥ ६१ ॥ कलिङ्गवं चित्रकमूलपाठे यष्ट्याह्वयं सातिविषं पलांशम् । सहिङ्गुकर्षलवणं शुष्कचूर्णं द्रोणं तथा मूलकशुण्ठिकानाम् ॥६२॥ स्याद्भस्मनस्तं सलिलेन साध्यमालोड्य यावद्धनमप्रदग्धम् । वर्ती ततः कोलसमानमात्रां कृत्वा सुशुष्कां विधिना प्रयुञ्ज्यात् ॥ प्लीहोदरश्वित्रहलीमकार्शःपाण्डामयारोचकशोषशोफान् । विषूचिकागुल्मगराश्मरींश्च सश्वासकासान् प्रणदेत्सकुष्ठान् ६४ कुष्ठे विडङ्गसाराद्या गुटिकाः । विडङ्गसारामलकाभयानां पलं पलं स्यात्रिवृतात्रयं च गुडस्य च द्वादश एष योगो मासेन त्रिंशद्गुटिकोपयोगः ॥६५ इयं हि कुष्ठज्वरगुल्मपाण्डुता- भगन्दरश्वासगरोदराशसाम् । प्रणाशनी यक्षपतिः स्वयं ददौ स माणिभद्रः किल शाक्यभिक्षवे ॥ ६६ ॥ कुष्ठे माणिभद्रवटकः । विडङ्गामलकं पथ्या पलांशाश्च समा त्रिवृत् । गुडश्च सर्वद्विगुणो मासस्यं वटकाः कृताः ॥ ६७ ॥ कुष्ठानि पिडकार्शासि कृमिगुल्मोदराणि च । कासं श्वासं च शमयेद्विशेषान्माणिभद्रकः ॥ ६८ ॥ अर्शसि सूरणवटकाः । षोडश सूरणभागा वह्नेरष्टौ महौषधस्यापि । अर्धेन भागयुक्तिर्मरिचस्य ततोऽपि चार्धेन ॥ ६९ ॥ १ त्रिंशद्वटकाः कार्या इत्यर्थः ।