गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

११६ आयुर्वेदग्रन्थमाला । [गुटिकाधिकारः गलरोगे पिप्पल्यादिक्षारगुटिका । पिप्पलीनामेक कर्षं मरिचानां तथैव च । दाडिमस्य पलार्धं च गुडस्य च पलद्वयम् ॥ १५१ ॥ यवक्षारार्धकर्षं च गुटिकां कारयेद्भिषक् । मुखेन धारिता हन्ति कासश्वासगलामयान् ॥ १५२ ॥ कफरोगे वत्सनाभाद्या गुटिका । वत्सनाभवल्लयुगं वल्लषट्कं त्रिकटुकचूर्णस्य । चित्रकवल्लद्वितयं पिप्पलीमूलस्य वल्लयुगम् ॥ १५३ ॥ अभयावल्ला द्वादश द्वादशद्विगुणा च गुग्गुलोर्वल्लाः । गुटिका धार्या वदने क्षणदायां कफविनाशार्थम् ॥१५४॥ त्रिकटुकाद्या गुटिका । त्रिकटुत्रिफलादुरालभाद्विनिशेदारुवचाः सचित्रकाः । रसगन्धककर्कटाह्वया रुचककट्फलहिङ्गुपत्रिकाः ॥ १५५ ॥ इति दर्शितभेषजैर्गुटी मधुना कर्षमिता कृता नृणाम् । प्रणिहन्ति निषेविता नरैः पवनासृक्कफकोपजान्विकारान् १५६ भार्ग्यादिगुटिका । मार्गी सकृष्णा द्विनिशेन्दुकान्तापथ्याबिभीत्वचकुष्ठविश्वाः । कन्यारसेनापि गुटिर्विधेया सश्वासकासामरुचिं निहन्ति १५७ ज्वरे त्रिवृताद्यो मोदकः । त्रिवृतापिप्पलीयुक्तो गुडसर्पिर्विभावितः । मण्डानुपानो दातव्यो मोदकः सन्निपातहा ॥ १५८ ॥ कम्पिल्लकाद्यो मोदकः । कम्पिल्लकत्रिवृत्कृष्णापथ्यानागरकैरपि । सितागुडयुतो ह्येष मोदको ज्वरिणां हितः ॥ १५९ ॥ शीतानुपानस्तृट्छर्दिनाशनः पित्तरोगजित् । त्रिफलाद्यो मोदकः । समुद्भवोषत्रिफलं शर्करात्रिवृतार्धकम् ॥ १६० ॥