गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

४.] गदनिग्रहः । १२७ मज्जा तालस्य बीजानां पुष्करक्षं च केसरैः । धात्रीफलविदारीक्षुरसैः काश्मर्यजैः सह ॥ २७३ ॥ तत्सिद्धं कलशे ताम्रे कृतकौतुकमङ्गलः । उच्चटेशुरसक्षौद्रतुगाक्षीर्यांश्च बुद्धिमान् ॥ २७४ ॥ प्रस्थं प्रस्थं पृथग्दद्याच्छर्करार्धतुलां तथा । आत्मगुप्ताफलानां च कुडवं मरिचस्य च ॥ २७५ ॥ त्रिसुगन्धिकृतावार्पं मन्थानेन विमन्थितम् । पलिकान्मोदकान्कृत्वा स्थापयेन्मृन्मये नवे ॥ २७६ ॥ तेभ्यो द्वावप्यथवाप्येकं खादेद्योऽग्निबलं प्रति । मोदकं नियताहारो ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः ॥ २७७ ॥ संहन्याद्यक्ष्मणः सद्य एकादशविधं बलम् । स्वरवर्णबलौदार्यतुष्टिपुष्टिविवर्धनम् ॥ २७८ ॥ आयुष्यं परमं चाग्र्यं भूतोपहतचेतसाम् । व्याकुलीकृतधातूनां वृद्धानां क्षीणरेतसाम् ॥ २७९ ॥ वाजीकरणमप्येतद्वन्ध्यानां पुत्रदं परम् । धनुस्त्रीमद्यभाराध्वखिन्नानां बलवर्धनम् ॥ २८० ॥ हृत्पार्श्वग्रहणीदोषमूत्रकृच्छ्रापतन्त्रकान् । अपस्मारं तथोन्मादं नाशयेत्तद्रसायनम् ॥ २८१ ॥ पाण्डुरोगे पुनर्नवामण्डूरः । पुनर्नवा त्रिवृच्छुण्ठी पिप्पली मरिचानि च । विडङ्गं देवकाष्ठं च चित्रकं पुष्कराह्वयम् ॥ २८२ ॥ हरिद्राद्वितयं दन्ती त्रिफला चविका तथा । कुटजस्य फलं तिक्ता पिप्पलीमूलमुस्तकम् ॥ २८३ ॥ एतानि समभागानि मण्डूरं द्विगुणं ततः । मूत्रे चाष्टगुणे पक्त्वा स्थापयेत्स्निग्धभाजने ॥ २८४ । पाण्डुशोफोदरानाहशूलार्शःकृमिरोगनुत् ।