गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

गदनिग्रहः । १३५ शोफश्लीपदमानाहं यक्ष्माणं च विशेषतः । नाडीव्रणांश्च सर्वांस्तु हन्याद्विद्रधिहृद्गदान् ॥ ३६६ ॥ वृष्यो बल्यश्च धन्यश्च केश्यो मेधाग्निवर्धनः । आयुर्वर्णकरस्त्वच्यः पुत्रसौभाग्यदस्तथा ॥ ३६७ ॥ गर्भसन्धानकृत्प्रोक्तो गर्भपुष्टिकराः परम् । कालपादेन विख्यातो नाम्ना स्वायंभुवो भुवि ॥३६८॥ कासे सप्तचत्वारिंशतिका गुग्गुलुगुटिका । त्रिकटुत्रिफलामुस्तं कुटजं गजपिप्पलीम् । त्वगेलापत्रहपुषाग्रन्थिकं जीरकद्वयम् ॥ ३६९ ॥ विडङ्गं चित्रकं पाठां त्रायमाणां दुरालभाम् । पटोलेन्द्रयवान् दारु पञ्चैव लवणानि च ॥ ३७० ॥ यवानीं बाष्पिकां भार्गीं हरिद्रे सारिवाद्वयम् । दाडिमं पौष्करं धान्यं वचां क्षारद्वयं तथा ॥ ३७१ ॥ हरेणुकाजमोदं च तिन्तिडीकाम्लवेतसौ । सतुम्बरूणि सर्वाणि कार्षिकाण्युपकल्पयेत् ॥ ३७२ ॥ गुग्गुलुश्च समो देयो हविषा सह योजयेत् । अक्षमात्रां तु गुटिकां भक्षयेन्मधुना सह ॥ ३७३ ॥ कासं श्वासं तथा शोफमर्शांस्य भगन्दरम् । हृत्पृष्ठपार्श्वशूलं च हन्ति मन्दाग्नितामपि ॥ ३६४ ॥ आमवातमुदावर्तमेदोवृद्धिगुदकृमीन् । अश्नाहं च तथोन्मादं कुष्ठपाण्डूदरामयान् ॥ ३७५ ॥ नाडीदुष्टव्रणान् सर्वान्प्रमेहंश्लीपदानपि । वातरक्ते कण्डिका गुग्गुलुगुटिका । त्रिफलातिविषादारुदार्वीमुस्ताटरूषकैः । खदिरासननक्ताह्वागुडूचीनृपपादपैः ॥ ३७६ ॥ भूनिम्बनिम्बकटुकाकलिङ्गकुलकैः समैः । क्वाथं कृत्वा ततः पूर्वं शीतमष्टगुणेऽम्भसि ॥ ३७७ ॥