गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

१५० आयुर्वैदीयग्रन्थमाला । [ लेहाधिका अर्शःश्वासभगन्दरकासकृमिशोफकुष्ठगुल्मांश्च । मासद्वयोपयोगादेद्विनाशयत्यग्निबृद्धिमपि ॥ १२२ ॥ रोगानीकसमेतं विशेषतो हन्ति राजयक्ष्माणम् । अजितमपि भेषजशतैः पीनसरोगं त्र्यहाज्जयति ॥ १२३ ॥ मन्दाग्नौ द्वितीयश्चित्रकहरीतक्यवलेहः । चित्रकपलशतमभिनवमाहृत्य कषायमेव कुर्वीत । धात्रीरसस्य पलशतममृतायाः स्वरसमेव तत्तुल्यम् ॥१२४॥ दशमूलस्य पलशतमष्टाविंशत्तथा जलद्रोणे । अभयाढकं च भिषजा साध्यं पूते कषायेऽस्मिन् ॥१२५॥ शुद्धगुडस्य शतं स्याद्रसेन चालोड्य सपदि तत्रैव । अभयाश्च ताः समस्ता मृदुना ज्वलनेन मार्दवं नेयाः१२६ मधुनः पलानि षोडश तस्मिन्देयानि शीतलीभूते । त्वक्पत्रमरिचकेसरमागधिकैलापले द्वे स्युः ॥ १२७ ॥ यवक्षारपलैकमेतत्प्राश्याग्निमात्रया विद्वान् । जरयति तृणकाष्ठान्यपि त्रिसप्तदिवसोपयोगेन ॥ १२८ ॥ कासश्वासभगन्दरकुष्ठान्यष्टादशोदराण्राष्टौ । मासोपयोगादेतत्क्षतक्षयं हन्ति राजयक्ष्माणम् ॥ १२९ ॥ षण्ढोऽप्यषण्ढतां च याति वर्षमात्रोपयोगेन । सुरलोकरोगनिचयप्रशमनकरणैकलक्ष्यमाहात्म्यौ ॥१३०॥ दिव्यं रसायनमिदं कृतवन्तावश्विनौ देवौ । हलीमके आमलकावलेहः । रसमामलकानां तु सुशुद्धं यन्त्रपीडितम् । द्रोणं पचेत्तु मृद्वग्नौ तत्र चेमानि दापयेत् ॥ १३१ ॥ चूर्णितं पिप्पलीप्रस्थं मधुकद्विपलं तथा । प्रस्थं गोस्तनिकायाश्च द्राक्षायाः कल्कपेषितम् ॥१३२॥ शृङ्गवेरपले द्वे च तुगाक्षीर्याः पलद्वयम् । तुलार्धं शर्करायाश्च तद्घनीभूतमुद्धरेत् ॥ १३३ ॥