गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

५.] गदनिग्रहः । १५१ मधुप्रस्थसमायुक्तं लेहयेत्पलसंमितम् । हलीमकं कामलां च पाण्डुत्वं चापकर्षति ॥ १३४ ॥ कामलायां विडङ्गाद्यवलेहः । विडङ्गतिकफलामुस्तमधुकं कटुरोहिणी । अयोरजो हरिद्रे च चित्रकं गुडशर्करा ॥ १३५ ॥ खदिरस्य कषायेण चूर्णान्येतानि साधयेत् । मृद्वग्निसिद्धं तं लेहं लेहयेन्मधुसर्पिषा ॥ १३६ ॥ स लेहः कामलां हन्यादपि संवत्सरोत्थिताम् । पाण्डुरोगं च नुदति श्वयथुं चापि पैत्तिकम् ॥ १३७ ॥ श्वासे हरीतक्यवलेहः । भार्गीजटापलशतं सलिलार्मणाभ्यां युक्तं च मूलतुलया सहितं विपाच्य । पादस्थिते तु शतमत्र हरीतकीनां पक्तव्यमुज्ज्वलगुडस्य शतेन सार्धम् ॥ १३८ ॥ उत्तार्य तत्र शिशिरे मधुनः पलानि चत्वारि च त्रिगुणितानि पलत्रयं च । व्योषं त्रुटित्वगिभकेसरपत्रकाणा- मेषां पलं खलु निधेयमथोपयुज्य ॥ १३९ ॥ श्वासं सकासमपि शोषमथातिहिक्का- मेकाहिकं ज्वरमपीनसमुत्कटं च । हन्याद्रसायनमिदं हि पुरन्दरस्य प्रोक्तं सहस्रकरपुत्रभिषग्वराभ्याम् ॥ १४० ॥ अर्शसि कुटजावलेहः । कुटजत्वक्पलशतं जलद्रोणे विपाचयेत् । चतुर्भागावशेषं तु कषायमुपकल्पयेत् ॥ १४१ ॥ १. मूलतुलयेति दशमूलतुल्येत्यर्थः ।