गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

. १५६ आयुर्वेदौयग्रन्थमाला । [ लेहाधिकार कसेरुकावलेहोऽयं स्वरपुष्टिविवर्धनः । अर्शसि भल्लातकावलेहः । चित्रकं त्रिफला मुस्तं ग्रन्थिकं चविकाऽमृता ॥ १९०॥ हस्तिपिप्पल्यपामार्गदण्डोत्पलकुठेरकाः । एषां चतुष्पलान् भागान् जलद्रोणे विपाचयेत्॥१९१ भल्लातकसहस्रे द्वे छित्त्वा तत्रैव दापयेत् । तेन पादावशेषेण लोहपात्रे पचेद्भिषक् ॥ १९२ ॥ तुलार्धं तीक्ष्णलोहस्य घृतस्य कुडवद्वयम् । त्र्यूषणं त्रिफलावह्निसैन्धवं विडमौद्भिदम् ॥ १९३ । सौवर्चलं विडङ्गं च पलिकांशान् प्रकल्पयेत् । कुडवं वृद्धदारस्य तालमूल्यास्तथैव च ॥ १९४ ॥ सूरणस्य पलान्यष्टौ चूर्णं कृत्वा विनिक्षिपेत् । सिद्धशीते प्रदातव्यं मधुनः कुडवद्वयम् ॥ १९५ ॥ प्रातर्भोजनकाले च ततः खादेद्यथाबलम् । अर्शांसि ग्रहणीदोषं पाण्डुरोगमरोचकम् ॥ १९६ ॥ कृमिगुल्माश्मरीमेहांश्छूलं चाशु व्यपोहति । करोति शुक्नोपचयं वलीपलिंतनाशनम् ॥ १९७ ॥ रसायनमिदं श्रेष्ठं सर्वरोगहरं परम् । पीनसे चित्रकावलेहः । वह्निद्विपञ्चमूलस्य काथे पलशतद्वये ॥ १९८ ॥ अमृताया रसस्यैके पूतेऽस्मिन्नभयाशतम् । पचेद्गुडतुलां तावद्यावदापाकलक्षणम् ॥ १९९ ॥ अन्येद्युस्तत्र मधुनः सुशीते कुडवद्वयम् । प्रक्षिपेत्त्रिसुगन्धस्य त्रिकटोश्च पलद्वयम् ॥ २०० ॥ प्रत्येकं स्याद्यवक्षारः शुक्तिस्तस्मिन्न्र्निसायने । उत्तमं कथितं पुंसामश्विभ्यामग्निवृद्धये ॥ २०१ ॥ १ 'फलशते' इति शेषः ।