गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

६.] गदनिग्रहः । १८३ निष्कास्य पूर्वचूर्णं तु नवं तत्र नियोजयेत् । नाम्ना मूलासवो ह्येष रोगराजनिकृन्तनः ॥ २०७ ॥ श्वासामवातविध्वंसी पाण्डुप्रीहोदरापहः । कृमिगुल्मप्रमेहाणां नाशनो वह्निदीपनः ॥ २०८ ॥ धातुक्षये भृङ्गराजासवः । भृङ्गराजरसद्रोणं गुडस्य द्वितुलां तथा । हरीतकीनां प्रस्थार्धं स्निग्धे भाण्डे निवेशयेत् ॥ २०९ ॥ पक्षादूर्ध्वं पिबेदेनं मात्रया च यथाबलम् । जाते ह्यस्मिन्पुनर्दत्त्वा पिप्पल्याश्च पलद्वयम् ॥ २१० ॥ जातीफलं लवङ्गानि त्वगेलापत्रकेसरम् । धातुक्षयं जयेत्पीतः कासं पञ्चविधं तथा ॥ २११ ॥ कृशानां च महापुष्टिं कुरुते च महाबलम् । कामवृद्धिं करोत्येव वन्ध्यानां पुत्रदो भवेत् ॥ २१२ ॥ भगन्दरे गुग्गुल्वासवः । शतं हरीतकीनां तु बिभीतकशतं तथा । प्रस्थमामलकानां च गुग्गुलोश्च चतुष्पलम् ॥ २१३ ॥ त्वगेलापिप्पलीमूलचव्यचित्रकदीप्यकम् । तालीसपत्रत्रिकटुमुस्तकेसरकट्फलम् ॥ २१४ ॥ जलद्रोणे विपक्तव्यं पादशेषे जले ततः । धातक्याः प्रस्थमेकं तु तथा गुडशतद्वयम् ॥ २१५ ॥ द्राक्षादाडिमखण्डानां भागान्दशपलोन्मितान् । सर्वमेतत्समालोड्य स्थापयेद्भाजने शुभे ॥ ५१६ ॥ यदा युक्तरसः स्याच्च सुजातो गन्धवर्णतः । तं पूरयेत्तदा भाण्डे सूक्तस्येक्षुरसस्य तु ॥ २१७ ॥ षण्माससंयुक्तो ह्येष द्रवो पेयः प्रयोगतः ॥ २१८ ॥