गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

१९४ आयुर्वेदियग्रन्थमाला । [ आसवाधिकारः विबन्धशूलं शमयेत्पाण्डुरोगं सकामलम् । नाशयेच्छर्द्यतीसारं ज्वरं जीर्णं तथैव च ॥ ३४१ ॥ रोहीतकासवो ह्येष प्लीहं च शमयेद्ध्रुवम् । गण्डीरासवः । जातसारं तु गण्डीरं सपुष्पं परिशोषयेत् ॥ ३४२ ॥ खण्डशः क्षोदितं कृत्वा तस्य पञ्चाढकं पचेत् । त्रींश्चैव त्रिफलाप्रस्थान् दशमूलीतुलां तथा ॥ ३४३ ॥ दद्यात्कुटजवल्कस्य पलानां पञ्चविंशतिम् । भल्लातकानीन्द्रयवं विडङ्गं घनमेव च ॥ ३४४ ॥ अर्धप्रस्थसमान् भागानेकैकस्य समावपेत् । पाठा मधुरसा दन्ती षड्ग्रन्था चित्रकस्तथा ॥ ३४५ ॥ एषां दशपलान् भागान्मृद्वीकायास्तथाढकम् । तोयद्रोणेषु दशसु पचेद्द्विद्रोणशेषितम् ॥ ३४६ ॥ तस्मिन्कषाये पूते तु गुडस्यैकां तुलां क्षिपेत् । तथा तु शोधितस्यापि, शुभे भाण्डे निधापयेत् ॥ ३४७ ॥ द्वौ प्रस्थौ मधुनश्चैव द्वावयोरजसस्तथा । अर्धप्रस्थो विडङ्गानां कुडवो मरिचस्य च ॥ ३४८ ॥ एतयोः सूक्ष्मचूर्णानि प्रतिवापार्थमाहरेत् । चूर्णं मरीचकानां च मधुना सह योजयेत् ॥ ३४९ ॥ भाण्डप्रलेपः कर्तव्यः समासिच्य निधापयेत् । एष मासस्थितः पेयो यथाव्याधिबलाबलम् ॥ ३५० ॥ गण्डीरारिष्ट इत्येष व्यासतः परिकीर्तितः । एष शोषान् प्रमेहांश्च गुल्मांश्च जठराणि च ॥ ३५१ ॥ क्रिमिकुष्ठानि वर्ध्मानि प्लीहार्शांसि भगन्दरम् । श्वयथून् पाण्डुरोगांश्च ग्रहणीदोषमेव च ॥ ३५२ ॥ ग्रन्थींश्च गलगण्डं च गण्डमालां तथैव च ।