गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

गुटिकाधिकारः ४.] गदनिग्रहः । २३१ क्षीणस्यानिलजानि हन्ति सहसा सर्वप्रमेहांस्तथा नाम्ना त्रोटहरी गुटी च विजया लोके च या विश्रुता ॥३६॥ कासे चन्द्रप्रिया गुटिका । चन्द्रप्रिया लोमशगन्धवत्यौ कटुत्रिकं तिक्तकरोहिणी च । भूनिम्बभार्ग्यौ गिरिमल्लिका च समानभागं खलु सर्वद्रव्यम् । वासारसेनाथ गुटी विधेया सुदुस्तरं चाशु निहन्ति कासम् ॥३७ मुखरोगे खदिरगुटी । जातीफलैलादलकुङ्कुमानि लवङ्गकङ्कोलकपष्कराणि । वराङ्गकर्पूरयुतान्यमूनि समानि भागानि निशाकरस्य ॥ ३८ ॥ भागद्वयं स्यान्मृगनाभिजायाः सपूतिकायः खलु तुर्यभागः । षष्टिर्विभागाः खदिरस्य सारात् भागत्रयं तत्र वरस्य दद्यात् ॥ ३९ ॥ एकीकृतं घृष्टसुचन्दनेन सुकामिनीहस्ततलैः प्रमर्द्य । सुवासितं पुष्पचयैः सुगन्धै- र्वटी कृता स्यान्मुखरोगहन्त्री ॥ ४० ॥ स्त्रीणां प्रमोदं विपुलं ददाति मुखं सुगन्धं विशदं करोति । युवातिरेतः सुभगो जनानां घ्राणप्रियः स्याद्वतिकामिनीनाम् ॥ ४१ ॥ कण्ठं विपञ्चीनिनदेन तुल्यं करोत्यसौ खादिरसंज्ञका वटी ॥ ४२ ॥