गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

८ आयुर्वेदीयग्रन्थमाला । [घृताधिकार पचेद्दण्डं व्याघ्रीं च पलिकानि जलाढके । रसेऽष्टभागशेषे तु घृतप्रस्थं विपाचयेत् ॥ ६१ ॥ दध्नः प्रस्थेन संयोज्यं सुधाक्षीरपलेन च । ततो घृतपलं दद्याद्यवागूमण्डमिश्रितम् ॥ ६२ ॥ जीर्णे सम्यग्विरिक्तं च भोजयेद्रसभोजनम् । कुष्ठगुल्मोदरव्यङ्गशोफपाण्ड्वामयज्वरान् ॥ ६३ ॥ श्वित्रं प्लीहानमुन्मादं हन्त्येतन्नीलिनीघृतम् । सिद्धसाराद्गुल्मे विश्वाद्यं घृतम् । पलांशैर्विश्वचव्याग्निपिप्पलीक्षारसैन्धवैः ॥ ६४ ॥ क्वाथेन चिरबिल्वस्य घृतप्रस्थं विपाचयेत् । गुल्मोदावर्त्तपाण्डुत्वग्रहणीश्वासकासजित् ॥ ६५ ॥ कुष्ठज्वरमतिश्वासप्लीहार्शःशमनं परम् । अग्निवेशाद्गुल्मे षट्पलं घृतम् । पिप्पलीपिप्पलीमूलचव्यचित्रकनागरैः ॥ ६६ ॥ पलिकैः सयवक्षारैर्घृतप्रस्थं विपाचयेत् । क्षीरप्रस्थेन संयुक्तं हन्ति गुल्मं कफात्मकम् ॥ ६७ ॥ ग्रहणीपाण्डुरोगघ्नं प्लीहकासज्वरापहम् । हारिताद्गुल्मे महाषट्पलं घृतम् । सौवर्चलं पञ्चकोलं सैन्धवं हपुषा विडम् ॥ ६८ ॥ अजमोदा यवक्षारहिङ्गुजीरकमौद्भिदम् । कृष्णामजाजीपूतिकं कल्कीकृत्य पलार्धतः ॥ ६९ ॥ शृङ्गवेररसं चुक्रं घृतप्रस्थं समीकृतम् । कृमिप्लीहोदराजीर्णज्वरगुल्मप्रमेहकम् ॥ ७० ॥ वातरोगं तथा शोफं दौर्बल्यं वह्निसंक्षयम् । महाषट्पलमातङ्कान् भिनत्त्यशनिवद्गिरिम् ॥ ७१ ॥ कुष्ठे भेदात्रीलं घृतम् । द्वौ प्रस्थौ लोहचूर्णस्य त्रिफला त्र्याढकं तथा ।