भारतकोश
गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

Gadanigraha of Acharya Sodhala with Commentary

आचार्य सोढल द्वारा

DevanagariHindipublished286 पृष्ठ

पृष्ठ 40, कुल 286 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 40

शिलाह्वयं नागरकालशाके काकादनीमूलनिदिग्धिके च ॥१८७ पञ्चैव दद्याल्लवणानि हिङ्गु कृष्णां च तै रक्षसमैः पृथक् च । प्रस्थं घृतस्याथ पचेद्गवस्य चतुर्गुणं मूत्रमथ प्रदाप्य ॥ १८८॥ पयश्च दद्याद्द्विगुणं विपक्वं तद्ब्रह्मसृष्टं प्रवदन्ति सर्पिः । प्लीहोदरं दूष्यमथाङ्गरोगं संसेव्यमानं जठरं निहन्यात् ॥१८९॥ कासे कण्टकारीघृतम् । पाठाविडव्योषविडङ्गसैन्धवत्रिकण्टरास्नाहुतभुग्बलाभिः । शृङ्गीवचाम्भोधरदेवदारुदुरालभाभार्ग्यभयाशठीभिः ॥ १९० ॥ सम्यग्विषक्वं द्विगुणेन सर्पिर्निदिग्धिकायाः स्वरसेन चैतत् । श्वासाग्निसारस्वरभेदभिन्नान्निहन्त्युदीर्णानपि पञ्चकासान् १९१ कासे द्वितीयं कण्टकारीघृतम् । निदिग्धिकायाः स्वरसं ग्राहयेद्यन्त्रपीडितम् । चतुर्गुणे रसे तस्मिन् घृतप्रस्थं विपाचयेत् ॥ १९२ ॥ गर्भे दद्यात्त्रिकटुकं रास्नां गोक्षुरकं बलाम् । पञ्चकासानिदं सर्पिः पीतं सद्यो व्यपोहति ॥ १९३ ॥ अग्निवेशात् कासे त्र्यूषणाद्यं घृतम् । त्र्यूषणं त्रिफलां द्राक्षां काश्मर्यं च परूषकम् । द्वे पाठे देवदार्हृद्धिः स्वगुप्तां चित्रकं शठीम् ॥ १९४ ॥ व्याघ्रीमामलकीं मेदां काकनासां शतावरीम् । त्रिकण्टकं गुडूचीं च पिष्ट्वा कर्षसमान् घृतात् ॥ १९५ ॥ प्रस्थं चतुर्गुणे क्षीरे सिद्धं कासहरं पिबेत् । ज्वरगुल्मारुचिप्लीहशिरोहृत्पार्श्वशूलनुत् ॥ १९६ ॥ कामलार्शोऽनिलार्त्तिघ्नं क्षतशोषक्षयापहम् । त्र्यूषणं नामविख्यातमेतद्भूतमत्नुत्तमम् ॥ १९७ ॥ कृष्णात्रेयाद्रणे गार्योद्यं घृतम् । गौर्यारिष्टपटोलरोध्रफलिनी यष्ट्याह्वनीलोत्पलै- र्मञ्जिष्ठाकटुकेन्द्रवारुणिजपामूर्वानिशाचन्दनैः ।