गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

गदनिग्रहः । २७ एषामाहृत्य भागांस्तु सम्यग्दशपलोन्मितान् । जलद्रोणे युतं कृत्वा लोहभाण्डे निधापयेत् ॥ २७६ ॥ लोहभाण्डे पचेत्तावद्यावत्पादावशेषितम् । क्वाथं लोहयुतं कृत्वा स्थापयेद्दिवसत्रयम् ॥ २७७ ॥ त्रिगुणं तु शतावर्या रसं धात्र्याश्च निःक्षिपेत् । निःक्षिपेत्त्रिगुणं चात्र भृङ्गराजरसं शुभम् ॥ २७८ ॥ छागक्षीरं च तत्रैव त्रिगुणं च नियोजयेत् । पक्त्वा घृताढकं तेन मधुना सितयाऽथवा ॥ २७९ ॥ गुडेन वा पिबेत्सार्धं केवलं वा पलोन्मितम् । न किंचित्परिहार्यं स्याद्वातातपनिषेवणम् ॥ २८० ॥ अजीर्णे पिवतश्चापि वनितासेविनस्तथा । नान्धता नामिहानिश्च न वलीपलितं भवेत् ॥ २८१ ॥ अनेन च भवत्याशु नरः सिंहपराक्रमः । भवत्यश्वजवश्चैव हेमवर्णश्च जायते ॥ २८२ ॥ कान्ताऽपि सेविता तेन गुणैरेतैश्च युज्यते । नारसिंहमिति ख्यातं घृतं बलविवर्धनम् ॥ २८३ ॥ विषेऽमृतं घृतम् । शिरीषस्य त्वचं व्योषं त्रिफलां चन्दनोत्पलम् । द्वे बले सारिवास्फोटासुरभीनिम्बपाटलाः ॥ २८४ ॥ बन्धुजीवातसीमूर्वावासासुरसवत्सकम् । पाठाङ्कोलाश्वगन्धार्कमूलं यष्ट्याह्वपद्मके ॥ २८५ ॥ विशालां बृहतीं द्राक्षां कोविदारं शतावरीम् । कटभीदन्त्यपामार्गपृश्निपर्णीरसाञ्जनम् ॥ २८६ ॥ शणश्वशुरकौ श्वेतौ कुष्ठं दारु प्रियङ्कुकम् । विदारी मधुकात्सारं करञ्जस्य फलं वचा ॥ २८७ ॥ राजन्यौ लोध्रमक्षांशान् पिष्ट्वा साध्यं घृताढकम् । तुल्याम्बुच्छागगोमूत्रे त्र्याढके तद्विषापहम् ॥ २८८ ॥