गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

गदनिग्रहः । ३५ वातव्याधौ प्रसारणीतैलम् । समूलपत्रामुत्पाट्य जातसारां प्रसारणीम् । कुट्टयित्वा पलशतं कटाहे समधिश्रयेत् ॥ ३३ ॥ वारिद्रोणसमायुक्तं चतुर्थांशावशेषितम् । कषायसममात्रं तु तैलमत्र प्रदापयेत् ॥ ३४ ॥ दध्नस्तथाऽऽढकं दत्वा द्विगुणैश्चाम्लकाञ्जिकैः । यवक्षारपले द्वे च सैन्धवस्य पलद्वयम् ॥ ३५ ॥ द्वे पले पिप्पलीमूलाच्चित्रकस्य पलद्वयम् । एतत्सर्वं समालोड्य शनैर्मृद्वग्निना पचेत् ॥ ३६ ॥ एतदभ्यञ्जनं श्रेष्ठं नस्यकर्मणि शस्यते । पाने बस्तौ च दातव्यं न क्वचित्प्रतिहन्यते ॥ ३७ ॥ अशीतिर्वातरोगाणां तैलमेतद्व्यपोहति । गृध्रसीं सास्थिभङ्गां च मन्दाग्नित्वं च नाशयेत् ॥ ३८ ॥ अपस्मारमथोन्मादं विद्रधिं मन्दगामिताम् । त्वग्गताश्चापि ये वाताः शिरासन्धिगताश्च ये ॥ ३९ ॥ जानुगुल्फगताश्चैव पादपृष्ठगतास्तथा । अश्वं वा वातसंभग्नं नरं वा जर्जरीकृतम् ॥ ४० ॥ सर्वान् प्रशमयत्येतत्तैलमात्रेयपूजितम् । इन्द्रियैश्वर्यजननं वन्ध्यानां च प्रजाकरम् ॥ ४१ ॥ एतेनान्धकवृष्णीनां बहुच्छत्रं कुलं कृतम् । प्रसारणीतैलमिदं बलमांसविवर्धनम् ॥ ४२ ॥ धन्यं प्रजाकरं श्रेष्ठं वृद्धकालेऽपि सेवितम् । पङ्गुः पीठसर्पी वा पीत्वैतत्सं प्रधावति ॥ ४३ ॥ द्वितीयं प्रसारणीतैलम् । प्रसारण्याः पलाशतं बलामूलार्धमाषिकम् । शतावर्यह्वगन्धा च शतपुष्पा पुनर्नवा ॥ ४४ ॥ भङ्गी दशमूलं च चित्रको मदनं शठी । CATALOGUED.