गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

६० आयुर्वेदीयग्रन्थमाला । [तैलाधिकारः एतत्सर्वं समांशं च स्नुह्यर्कपयसा प्लुतम् । षड्गुणं सार्षपं तैलं तैलान्मूत्रं चतुर्गुणम् ॥ ३२७ ॥ सर्वं मन्दानले पक्कं ग्राह्यं तैलावशेषकम् । हन्त्यष्टादश कुष्ठानि मांसमेदोगतानि च ॥ ३२८ ॥ दुष्टव्रणानि शतानि जीर्णनाडीव्रणानि च । हन्ति श्वित्रमसाध्यं च दद्रुपामाविचर्चिकाः ॥ ३२९ ॥ एतत्तैलं सदाऽभ्यङ्गात्कुष्ठव्याधिहरं नृणाम् । कुष्ठे कनकक्षीर्याद्यं तैलम् । कनकक्षीरी शैलं भार्गी दन्तीफलानि मूलं च ॥३३०॥ जातीप्रवालसर्षपलशुनविडङ्गं करञ्जत्वक् । सप्तच्छदार्कपल्लवमूलत्वङ्निम्बचित्रकास्फोटाः ॥ ३३१ गुञ्जैरण्डो बृहतीमूलकसुसराजर्कफलानि । कुष्ठं तुम्बरु पाठा मूर्वा मुस्तं निशा च षड्ग्रन्था ॥३३२ एडगजबीजशिग्रुत्र्यूषणभल्लातकाक्षवकाः । हरितालमवाक्पुष्पी तुत्थं कम्पिल्लकोऽमृतासङ्गः॥३३३ सौराष्ट्री कासीसं दार्वी त्वक् खर्जिका लवणम् । कल्कैरेतैस्तैलं करवीरमूलपल्लवकषाये ॥ ३३४ ॥ सार्षपमथवा तैलं गोमूत्रे चतुर्गुणे साध्यम् । कडुकालाभौ स्थाप्यं तत्सिद्धं तेन मण्डलान्यशु ॥३३५ छिन्द्याद्भिषगभ्यङ्गात्कण्डूकोठांश्च विनिहन्यात् । पामायां आर्द्रकाद्यं तैलम् । आर्द्रकस्यार्कदुग्धस्य स्नुकक्षीरस्य पृथक् पृथक् ॥३३६॥ द्वे द्वे पले तु द्विपलं सिन्दूरं च समाहरेत् । भूर्जकर्षविमिश्राणि कटुतैलस्य पाचयेत् ॥ ३३७ ॥ पलानि दश चाभ्यङ्गात्कच्छूरोगविनाशनम् । दद्रूरोगे दाव्यद्यं सूर्यपाकतैलम् । दार्वीखण्डैः संयुक्तैः कासमर्द्दकसंभवैः ॥ ३३८ ॥