गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

२.] गदनिग्रहः । ६१ मूलैर्महोटिकायास्तु स्वरसेन समन्वितैः । स्नुहीक्षीरनिशामूर्वागृहधूमफणिज्जकैः ॥ ३३९ ॥ रालाविडङ्गमगधागौरसर्षपनागरैः । चक्रमर्दकनाडीकाबाकुचीनक्तमालकैः ॥ ३४० ॥ मूलकस्य च बीजैस्तु सुरसारग्वधच्छदैः । सक्षारलवणोपेतैर्गोमूत्रैः परिपेषितैः ॥ ३४१ ॥ कटुतैलस्थितैः पक्कैः सम्यग्रविगमस्तिभिः । कृतमाशु नराणां तु हन्यादेभिः प्रलेपनम् ॥ ३४२ ॥ दद्रूं विचर्चिकां कण्डूं पामां दुर्मुक्तकं (?) तथा । कुष्ठे गुग्गुल्याद्यं सूर्यपाकतैलम् । गुग्गुलुमरिचविडङ्गैः सर्षपकासीसमुस्तसर्जरसैः॥३४३॥ श्रीवेष्टतालगन्धैर्मनःशिलाकुष्ठकम्पिल्लैः । उभयहरिद्रासहितैः कटुतैलं विमिश्रितैरेभिः ॥ ३४४ ॥ आदित्यरश्मिपक्कैः कुष्ठं विनिहन्ति संस्पर्शात् । कुष्ठे विद्रावणं तैलम् । मनःशिलाले सिन्दूरं सौराष्ट्री गन्धकस्तथा ॥ ३४५ ॥ ससिकथकं सर्जरसं कासीसं पुरकुन्दरू । श्व्याह्वः शल्लकि कम्पिल्लं कटुकुष्ठं चाप्यरुष्करम् ॥३४६॥ गवां मूत्रेण संसिद्धं कटुतैलं प्रयोजयेत् । पामाविचर्चिकादद्रूकण्डुकुष्ठक्रिमीन् व्रणान् ॥ ३४७ ॥ अभ्यङ्गाच्छमयेत्येतन्नाम्ना विद्रावणं मतम् । कुष्ठे महासुगन्धं तैलम् । चन्दनं कुङ्कुमोशीरं प्रियङ्गुत्रुटिरोचनाः ॥ ३४८ ॥ तुरुष्कागुरुकस्तूर्यः कर्पूरं जातिपत्रिका । जातीकङ्कोलपूगानां लवङ्गस्य फलानि च ॥ ३४९ ॥ नलिका नलदं कुष्ठं हरेणुस्तगरः प्लवम् । ६