गान्धर्व तन्त्र (शैव-शाक्त आगम - मन्त्र-रहस्य, यन्त्र एवं देवतोपासना सटीक)

६० • गन्धर्वतन्त्रे । ऋजुकायो वसेद्योगी वीरासनमितीरितम् । इडयां कर्षयेद्वायुं बाह्यं षोडशमात्रया ॥ ५६ ॥ धारयेत् पूरितं योगी चतुःषष्ट्या च मात्रयाꕤ । सुषुम्नामध्यगं सम्यग् द्वात्रिंशन्मात्रया शनैः ॥ ५७ ॥ नाड्या पिङ्गलया चैवं रेचयेद्योगवित्तमः । प्राणायाममिमं प्राहुर्योगशास्त्रविशारदाः ॥ ५८ ॥ भूयोभूयः क्रमात्तस्य व्यत्यासेन समाचरेत् । मात्रावृद्धिक्रमेणैव सम्यग् द्वादश षोडश ॥ ५६ ॥ जपध्यानादिभिर्युक्तं सगर्भं तद्विदुर्बुधाः । त[दु?द]पेतं विगर्भं च प्राणायामं परं विदुः ॥ ६० ॥ क्रमादभ्यसतः पुंसो देहे स्वेदोद्गमोऽधमः । मध्यमः क[ल्प?म्प]संयुक्तो भूमित्यागः परो मतः ॥ ६१ ॥ उत्तमस्य गुणावाप्तिर्यच्छीलनकमिष्यते । इन्द्रियाणां विचरतां विषयेषु निराकुलम् ॥ ६२ ॥ बलादाहरणं तेभ्यः प्रत्याहारोऽयमीरितः अङ्गुष्ठगुल्फजानुषु सी[म?व]नीलिङ्गनाभिषु ॥ ६३ ॥ हृद्ग्रीवाकण्ठदेशेषु लम्बिकायां ततो नसि ।१ भ्रूमध्ये स्तनके मूर्ध्नि द्वादशान्ते यथाविधि ॥ ६४ ॥ धारणं प्राणमरुतोर्धारणेति निगद्यते । समाहितेन मनसा चैतन्यान्तरवर्तिना ॥ ६५ ॥ १ 'मण' क पाठ । २ 'से' ख पाठ । ꕤ मात्रालक्षण यथाह नारद - कालेन यावताऽभीक्ष्णो हस्त स्व जानुमण्डलम् । पर्येति मात्रा तुल्या स्यात् स्वया श्वासैकमात्रयेति ॥ तथा फेत्कारिणीतन्त्रे—जानु प्रदक्षि- णीकृत्य न द्रुत न विलम्बितम् । क्रियते चाङ्गुलिस्फोट सा मात्रा परिकीर्तितेति ॥