गीतगोविन्दम् (महाकवि जयदेव - सम्पूर्ण १२ सर्ग व २४ अष्टपदी सटीक)

३२८ श्रीगीतगोविन्दम् हरिः] राधा-पीन-पयोधर-स्मरणकृत्-कुम्भेन (राधायाः पीनयोः पयोधरयोः स्मरणकृते) सादृश्येन संस्कारोद्-बोधकतया स्मारकौ कुम्भौ यस्य तादृशेन) कुवलयापीडेन (तदाख्येन कंसहस्तिना) सार्द्धं (सह) रणे (युद्धे) सम्भेदवान् (आसङ्गवान्) [कुवलयापीडस्य कुम्भस्पर्शेन राधास्तनस्पर्श-स्मृतिवशात् सात्त्विक-भाववान् सन् इति भावः] [तथा च] यत्र (सम्भेदे) [तत्स्पर्शसुखेन सात्त्विकोदयात्] क्षणं (क्षणं व्याप्य) [कृष्णे] स्विद्यति (कान्ताकुचयुगस्मरणात् सात्त्विकभावोदयेन स्वेदं मुञ्चति सति) [तथा] मीलति (आवेशभरात् नेत्रे संकोचयति सति) [कंसस्य कंसपक्षीय- जनसमूहस्य अस्माभिः जितं जितमिति व्यामोह-कोलाहलः अलमभूत्] अथ [तेन श्रीकृष्णेन] तत्क्षणात् द्विपे (हस्तिनि कुवलयापीडे) क्षिप्ते (हत्वा दूरं प्रक्षिप्ते सति) कंसस्य (कंसपक्षीयस्य जनसमूहस्य) [अनेन] जितं जितमिति व्यामोह- कोलाहलः (व्यामोहेन शोकज-पीडया यः कोलाहलः कलरवः) अलमभूत् (प्रादुरासीत्) सः (तद्विधः) हरिः वः (युष्माकं) प्रीतिं (आनन्दं) अनुताम् (विस्तारयतु); [पूर्वत्र व्यामोहः आनन्देन, उत्तरत्र तु शोकेनेति ज्ञेयम्]। [अतएव सर्गोऽयं श्रीराधास्मरण-विकार-वर्णने मुग्धो मनोहरु माधवो यत्र स इति दशमः] ॥७॥ अनुवाद—वे भगवान् श्रीहरि सम्पूर्ण जगतका आनन्द वर्द्धन करें; जिन्हें कुवलयापीड़ हाथीके उत्तुंग कुम्भको देखकर श्रीराधाके पीन पयोधरोंका स्मरण हो आया, जो युद्धकालमें उसके स्पर्श मात्रसे अनङ्ग रसावेशके कारण स्वेदपूर्ण हो पड़ा, पुनः जिनके नयन युगल निमीलित हो गये, जिसे कंसपक्षीय जीत गये, जीत गये (हम जीत गये) और अन्ततः उसको मार देनेपर कृष्णपक्ष जीत गये, जीत गये इस प्रकारका व्यामोहयुक्त आनन्दसूचक महाकोलाहल हुआ था।