भारतकोश
गीतावली (गोस्वामी तुलसीदास - गीताप्रेस सम्पूर्ण ७ काण्ड सान्वय सटीक)

गीतावली (गोस्वामी तुलसीदास - गीताप्रेस सम्पूर्ण ७ काण्ड सान्वय सटीक)

Gitavali of Goswami Tulsidas with Gita Press Commentary

गोस्वामी तुलसीदास द्वारा

DevanagariHindipublished454 पृष्ठ

पृष्ठ 190, कुल 454 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 190

गीतावली १८४ सुनि पितु-बचन चरन गहे रघुपति, भूप अंक भरि लीन्हें। अजहुँ अवनि बिदरत दरार मिस सो अवसर सुधि कीन्हें ॥२॥ पुनि सिर नाइ गवन कियो प्रभु, मुरछित भयो भूप न जाग्यो। करम-चोर नृप-पथिक मारि मानो राम-रतन लै भाग्यो ॥३॥ तुलसी रबिकुल-रबि रथ चढ़ि चले तकि दिसि दखिन सुहाई। लोग नलिन भए मलिन अवध-सर, बिरह विषम हिम पाई ॥४॥ [ भगवान्‌को वनकी ओर जाते सुन महाराज दशरथ कहने लगे—] 'हे राम-लक्ष्मण ! मुझे अपना मुखचन्द्र देख लेने दो। अब मेरा तो यहाँकी अन्तिम भेंट है। मैं बलिहारी जाता हूँ, जहाँ भी जाओ, मुझसे मिलकर जाना' ॥ १ ॥ पिताके ये वचन सुन रघुनाथजीने उनके चरण पकड़ लिये। तब राजाने भी उन्हें छातीसे लगा लिया। उस अवसरकी याद आनेपर तो आज भी पृथ्वी दरारके मिससे विदीर्ण हो जाती है ॥ २ ॥ फिर प्रभुने सिर नवाकर वनके लिये प्रस्थान किया। उस समय महाराज मूर्च्छित हो गये और उन्हें फिर चेतना न हुई, मानो कर्मरूप चोर राजारूप पथिकको मारकर उसका रामरूप रत्न लेकर भाग गया ॥ ३ ॥ तुलसीदास कहते हैं, तदनन्तर भानुकुल-भानु भगवान् राम रथपर आरूढ़ हो अति सुहावनी दक्षिणदिशाको चले। उस समय प्रभुका विरहरूप विषम हिम पाकर आयोध्यारूप सरोवरके पुरजनरूप कमल मुरझा गये ॥ ४ ॥ वनके मार्गमें राग बिलावल [ १३ ] कहौँ सो बिपिन हैं धौं केतिक दूरि। जहाँगवनकियो, कुँवरकोसलपति, बूझतिसिय पिय पतिहि बिसूरि ॥१॥