भारतकोश
गीतावली (गोस्वामी तुलसीदास - गीताप्रेस सम्पूर्ण ७ काण्ड सान्वय सटीक)

गीतावली (गोस्वामी तुलसीदास - गीताप्रेस सम्पूर्ण ७ काण्ड सान्वय सटीक)

Gitavali of Goswami Tulsidas with Gita Press Commentary

गोस्वामी तुलसीदास द्वारा

DevanagariHindipublished454 पृष्ठ

पृष्ठ 193, कुल 454 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 193

१८७ अयोध्याकाण्ड बिना ही एक अति सुन्दरी सुकुमारी स्त्री शोभायमान है। उनकी शोभा देखते ही ग्रामीण स्त्रियोंके नेत्रकमल प्रातःकालीन कमलोंके समान खिल उठते हैं॥ ३॥ उनके अङ्ग-अङ्गमें अगणित कामदेवोंकी शोभा है, उसकी उपमा कहनेमें अच्छे-अच्छे कवि भी संकोच मानते हैं। तुलसीदासके हृदयमें तो सीताजीके सहित वे किशोर अवस्थावाले बटोही दोनों भाई सर्वदा विराजमान रहते हैं॥ ४॥ [ १६ ] तू देखि देखि री ! पथिक परम सुंदर दोऊ। मरकत-कलधौत-बरन, काम-कोटि-कांतिहरन, चरन-कमल कोमल अति, राजकुँवर कोऊ ॥ १ ॥ करसर-धनु, कटि निषंग, मुनिपट सोहैं सुभग अंग, संग चंद्रबदनि बधू, सुंदरि सुठि सोऊ। तापस बर बेष किए, सोभा सब लूटि लिए, चितके चोर, बय किसोर, लोचन भरि जोऊ ॥ २ ॥ दिनकर-कुलमनि निहारि प्रेम-मगन ग्राम-नारि, परस्पर कहैं, सखि ! अनुराग ताग पोऊ। तुलसी यह ध्यान-सुधन जानि मानि लाभ सघन, कृपिन ज्यों सनेह सो हिये-सुगेह गोऊ ॥ ३ ॥ [कोई ग्रामीण स्त्री कहती है—] 'अरी सखि ! तू देख तो ये दोनों पथिक बड़े ही सुन्दर हैं। ये मरकत और सुवर्णके समान स्याम एवं गौरवर्ण हैं, करोड़ों कामदेवोंकी कान्तिको हरनेवाले हैं तथा इनके चरण-कमल अत्यन्त कोमल हैं। जान पड़ता है—ये कोई राजकुमार हैं ॥ १ ॥ इनके हाथोंमें धनुष-बाण हैं, कमरमें